Urfa Keten Köyneği Fıstığı / Şanlıurfa Keten Köyneği Fıstığı

Urfa Keten Köyneği Fıstığı, Şanlıurfa’da yetişen Pistacia vera L. ağacının keten gömleği çeşidine ait sert kabuklu meyvedir. Ağaç zayıf gelişir ve yarı dik görünür; sürgünleri sık, uzunlukları zayıf, sarımsı yeşil çiçekleri ise orta-geç dönemdedir. Kısa saplı, koyu yeşil ve kalın yapraklar çok iri olup erken dökülür; sık salkımlardaki meyvelerin kopma direnci çok zayıftır. Meyveyi ayıran dış kabuk koyu pembe ve ipliksi, sert kabuk koyu kemik rengi, iç bölüm yeşil-güliç tonundadır. Erken ve tam olgunlaşmadan toplanan parlak yeşil içli meyve “boz”, olgun halde hasat edilen ise “ben” diye adlandırılır. Üretim, keten köyneği tohumlarından gelişen yozların aşılanmasıyla başlar. Kışa girerken 3 veya 5 soklu pullukla derin kontur sürümü yapılır; ilkbaharda yüzeysel sürüm genellikle 2 kez uygulanır. İlk sürüm nisan ayında, ikincisi mayıs ayında yağmurlar kesilip toprak tava geldiğinde gerçekleştirilir ve bahçeye tapan çekilir. Budamada ana dalların gövdeyle açısı 45-600 arasında tutulur; gövde yüksekliği kurak yerlerde 50 -60 cm, nemli bölgelerde 80-100 cm’dir. Erken hasat genellikle ağustos ayının ilk haftasında, normal hasat eylül ayının ilk haftasında başlar. Meyvelerin %1-3'ü yere düştüğünde önce dökülenler toplanır, ardından örtü serilip salkımlar üçayak merdiven kullanılarak elle koparılır. Ayıklanan meyveler sıkıştırılmış toprakta veya bez üzerinde, 3 -5 cm’yi aşmayan kalınlıkta serilir. Kurutma, nem oranı %3-5 düzeyine ininceye kadar dış kabukla birlikte sürdürülür.