Ayvalık Karadiken

Ayvalık Karadikeni, Paracentrotus lividus türü denizkestanesinin yenebilen gonadlarının çıkarılmasıyla hazırlanan, sade ya da zeytinyağı ve limon suyuyla çeşnilendirilen çiğ bir mezedir. Halk arasında karadiken ve taş kestanesi denilen canlılar, Ayvalık kıyılarındaki sığ sulardan 80 m derinliğe kadar kayalıklar ile Posidonia oceanica çayırlarında bulunur. Yarım küre biçimli kabuk ortalama 5 cm genişliğinde, kahverengi-yeşil tonlarda ve karın tarafında hafif basık; dikenler ise sık ve sivridir. Mor, kızıl veya siyaha yakın renkteki bireyler arasından, üzerine bitki ya da küçük taş tutturmasıyla ayırt edilen dişiler toplamada tercih edilir. Uygun gelişen gonadlar toplam ağırlığın yaklaşık %10’unu oluştururken protein en az %9, kuru madde en az %15 düzeyindedir. Avcılık aralık ayı ile mart ayı arasında yoğunlaşır ve su ürünleri mevzuatına göre yürütülür. Karaya çıkarılan kestaneler bekletilmeden, kalın eldivenle tutulup temiz paslanmaz makas veya bıçakla ikiye ayrılır. Ağız denen konik bölüm çevresinden açılan kabuktaki gonadlar gıdaya uygun kaşıkla alınarak cam şişe ya da kaplara yerleştirilir ve soğuk zincirde korunur. Bir sade porsiyon 60 g gonaddan, çeşnili porsiyon ise 60 g gonada 5 ml zeytinyağı ve/veya 5 ml limon suyu katılmasından oluşur. Çeşnili karışım ortalama 30 saniye çevrilir; ürün soğuk sunulur ve buzdolabında hazırlandıktan sonra 2 gün içinde tüketilir.