Alaca Mor Soğanı / Alaca Moru

Alaca Mor Soğanı / Alaca Moru, Allium cepa L. türünün Alaca ilçesinde yetişen, üstten hafif basık ve dışa doğru çıkıntılı yumrusudur. Sert, parlak dış kabuk koyu kırmızı-mor tonlar taşır; yörede “firik rengi” denilen bu görünüm yüzey boyunca tekdüze değildir. Dış segmentlerin koyu moru içe ilerledikçe beyaza döner, dolgun etli yapı ise keskin kokuya, yoğun aromaya, mayhoş tada ve sulu dokuya eşlik eder. Boyun çapı 9-17 mm, baş uzunluğu 60-70 mm, yumru genişliği 63-79,40 mm aralığındadır. Yumruda 4-8 dış, 7-12 etli kabuk bulunur; nem % 70-89, kuru madde % 11,50-19,30 ve suda çözünür kuru madde % 9,60-12 düzeyindedir. En büyük boy “takoz”, en küçük boy “kavurmalık” diye anılır; doğranan soğan 12 saat yumuşamadan kalabilir. Üretimde kıska veya siyah tohum kullanılır, tarla şubat ayının ilk yarısında sürülüp havalandırılır ve merdanelenir. Ekim şubat sonu ile mart ortasında, 13 - 15 cm aralık ve 3 cm derinlikle yapılır. Haziran ortasında başlayan sulama yazın 10 günlük aralıklarla 4 -5 defa uygulanır; sıcak günlerde sıklık haftada bire çıkar. Ağustos ortasında sökülen yapraklı yumrular tarlada 20 -25 gün kurur, eylülün ilk haftasında yapraklarından ayrılır. Boyunda yaklaşık 4 cm yeşil kısım bırakılan ürün, 8-10 günlük ön kurumadan sonra file çuvallara alınır. Rutubetsiz ve serin depoda raf ömrü bir yıldır; 1 ya da 2 yıl münavebe uygulanan arazide dönüm başına ortalama 6 ton alınır.