Aksaray Çerezlik Ayçekirdeği

Aksaray Çerezlik Ayçekirdeği, Aksaray’da 1960’lardan beri yetiştirilen helianthus annuus bitkisinin meyvesinin ayıklanıp kurutulmasıyla elde edilir. Tuz Gölü Havzası, Hasandağı ve Ekecik Dağından gelen rüzgârlar, göl esintisi ve bölgenin toprağı yetiştirme koşullarını oluşturur. Tohum yatağı hazırlığı sonbaharda, tavındaki anızlı tarlanın pullukla 20 -25 cm derinliğinde sürülmesiyle başlar. Kış yağışları sürülü toprakta depolanırken altta kalan sap ve saman çürüyerek organik maddeye dönüşür. İlkbaharda tarla çizel veya kültivatörle işlenir; gerektiğinde yabancı ot ilacının ardından diskaro ya da tırmıklı merdaneyle 10-15 cm derinliğinde yüzlek hazırlık yapılır. Nisan-mayıs ekiminde sıralar arasında 70 cm bırakılır; sıra üzeri aralık verimli toprakta 25 30 cm, marjinal alanda 30 -35 cm olabilir. Kısa boylu çeşitlerde yaklaşık 25 cm, orta boylularda 30 cm, uzun boylularda 35-40 cm aralık uygulanır. Dekara 300-350 g tohumluk kullanımı, tane iriliği ve toprak koşullarına göre 4000 -6000 bitki sağlayabilir. Tavlı yatakta erken ekim derinliği 5 -6 cm iken nemin aşağıda kaldığı geç ekimde 6-7,5 cm tercih edilir. Gübre tohumla, çapa döneminde ve gelişme sırasında belirlenen eksikliklere göre potasyum, azot veya magnezyum takviyesi biçiminde verilir. Toprak nemi yetersizse çıkış sulaması yapılır; erken gelişmede solgunluk görüldüğünde yaklaşık 15-20 gün arayla 2 sulama uygulanabilir. Çiçeklenme başlangıcı ile süt olum dönemi, su gereksiniminin en kritik evreleridir.