Sirkencübin / Sirkengebin

Sirkencübin / Sirkengebin, suyun bal ve elma sirkesi veya üzüm sirkesiyle karıştırılması sonucu hazırlanan, soğuk servis edilen bir içecektir. 100 kişilik üretim ölçüsü 10 litre su, 1 litre sirke ve 1 kg baldan oluşur. Kullanılan sirke için elma ve üzüm seçenekleri bulunur; belgede bunların dışında bir sirke türü belirtilmez. Hazırlama sırasında oda sıcaklığındaki suya önce tarifteki sirke ve bal eklenir, ardından bileşenler karıştırılır. Elde edilen içecek servis öncesinde soğutulur ve 100-125 ml ölçüsündeki bardaklara aktarılır. Belgedeki geleneksel bileşim, su, bal ve sirkenin belirtilen oranlarla bir araya getirilmesine dayanır. Sirkencübin adı Farsça kökenli “serke” ile “angabin” kelimelerinin birleşiminden gelir. Bu kelimeler belgede sırasıyla sirke ve bal özü anlamlarıyla açıklanır. İçecek, Selçuklu İmparatorluğu ile Osmanlı İmparatorluğu dönemlerinin mutfak kayıtlarında yer alan ürünler arasındadır. Mevlevi mutfağındaki kullanımı, Mevlana’yı anma törenlerinde konuklara ikram edilmesiyle sürdürülür. Mevlânâ Celâlettin-i Rumi, Mesnevi isimli eserinde sirke ile bal arasındaki denge üzerinden Sirkencübinden söz eder. Eserde sirkenin artmasına karşı şekerin de artması gerektiği, balın sirkeden az kalmasının sonucu olumsuz etkilediği anlatılır. Hacı Paşa adıyla bilinen Celâlüddin Hızır’ın kaleme aldığı Müntahabı Şifâ da içeceği anan kaynaklar arasındadır. Bu eser 14. yüzyıl hekimlik literatürü içinde belirtilmiştir.