Denizli Kekiği

Denizli Kekiği, halk arasında bilyalı kekik denilen Origanum onites L. çeşidinden elde edilen, yarı çalımsı ve sert tüylü bir bitkidir. Gövdede 10 çifte kadar dal bulunabilir; dallar 13 cm’ye, bitki ise 65 cm’ye kadar uzayabilir. Yapraklar saplıdan neredeyse sapsıza uzanan, kordat, ovat veya eliptik biçimli olup 3-22 x 219 mm ölçülerindedir. Coğrafi sınır, Denizli ilinin Pamukkale, Güney, Buldan, Çal ve Bekilli ilçelerinde, Çökelez Dağı’nın Menderes Vadisine bakan 600-1200 metre rakımlı kesimleridir. Bu kesimlerde toprak kumlu ile kumlu tınlı arasında, orta bünyeli, taşlı, geçirgen ve su tutma kapasitesi düşük yapıdadır. Toprağın genel niteliği tuzsuz, alkali, yüksek kireçli ve organik madde bakımından düşüktür. Uçucu yağ oranı % 3,2-4,4 aralığında değişirken, kaliteyi belirleyen karvakrolün payı % 71,0-94,3 arasındadır. Çiçeklenmenin ve yağ birikiminin yoğunlaştığı haziran-temmuz aylarında Çökelez Dağı, güneyden kuzeye ilerleyen sıcak, kuru samyelini keser; Menderes Vadisinden gelen serin hava da dolaşım sağlar. Tohumluk, önceki dönemde hasat edilmeyip tarlada bırakılan sağlam, pişkin ve iyi gelişmiş bitkilerden alınır; çok küçük tohumlar doğrudan tarlaya değil, önce fideliğe ekilir. Eylülde işlenen fidelikte 100 -120 cm eninde, 10 -12 m boyunda ve topraktan 15 -20 cm yüksek yastıklar hazırlanır; tabana süzeklik için çakıl veya çalı-çırpı döşenir. Yastık harcı, 1 ölçek yanmış çiftlik gübresi, 1 ölçek kum ve 1 ölçek topraktan hazırlanır; ekim-aralık arasında atılan tohumlar 30-40 katı dere kumu veya odun külüyle seyreltilir.