Ali Paşa Camii, Silivri

Rehber Notu

Cami, Yavuz Sultan Selim 1 veya Kanuni Sultan Süleyman 2 döneminde yapılmıştır. Köye yapılan malikane/saray ile eşzamanlı yapıldığı düşünülmektedir. Yapağca Çiftliği içinde yer alan yapı, Tuzla Deresi havzasının Hamam Deresi bölümünün güneyinde yer almaktadır. Eskiden Çavuşlu Mevki olarak bilinen bu yer, Alipaşa köyünün kurulmasından sonra, Yapağca ve Alipaşa köy sınırındaki bir yapıya dönüşmüştür. Cami, tek kubbeli cami tipolojisindedir. Kesme taş ve yer yer tuğla kullanımı görülmüştür. Tek şerefeli minarenin kaidesi, taş ve tuğla örgü üzeri kesme taşlarla kaplıdır.

Hikâyesi

Ali Paşa Camii, Yavuz Sultan Selim ya da Kanuni Sultan Süleyman döneminde, köydeki malikâne veya sarayla aynı zamanda yapılmış kabul edilen tek kubbeli bir yapıdır. Tek kubbeli cami, Yapağca Çiftliği’nde, Tuzla Deresi havzasının Hamam Deresi bölümünün güneyinde ve Yapağca ile Alipaşa köylerinin sınırında bulunur. Kesme taş ve yer yer tuğlayla örülen beden duvarlarına, taş-tuğla örgülü kaidesi kesme taşla kaplanmış tek şerefeli minare eşlik eder. Minarenin ince tuğlalı gövdesinde horasan harcı kullanılmış, düzeni Erken Osmanlı Devri mimari üslubuyla ilişkilendirilmiştir. Birinci Balkan Harbi’nde cami yıkılmış, hazire dağıtılmış ve şahideler kırılmış; yalnız beden duvarlarıyla minare ayakta kalmıştır. 1999 Gölcük Depremi, minarenin külahını ve şerefenin bir bölümünü de yıkmıştır. Yapağcalıların gömüldüğü hazire, Alipaşa Asri Mezarlığı’nın inşasından sonra bu işlevini bırakmıştır. Arkeoloji Müzeler Müdürlüğü 2011’de camide kazı yapmış, Silivri Belediyesi ise 2014’te rölöve çalışması için ihaleye çıkmıştır. Silivri Belediyesi ile Türk İslam Eserleri Müzesi 2021’de hazireyi temizlemiş; belediye ayrıca hazire tespiti ve envanterini yürütmüştür. Çalışmaların 2022’de tamamlanacağı belirtilmiş, caminin 17. yüzyıldaki durumu ile rölövesi faaliyet raporundaki görsel kesitlerde gösterilmiştir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri