Kapaklı Çeşme

Rehber Notu

Kapaklı Çeşme, bugünkü Kapaklı Çeşme Sk. üzerinde bulunan, Osmanlı dönemi çeşmelerinden biridir. Hala görülebilir olan bu çeşmenin yerinde etrafında, 20. yüzyılda üç çeşme daha bulunmaktaydı. Bunlar, Taş Suyu, Düzün Çeşme ve Hünkar Suyu isimlerini almış çeşmelerdi. E-80 Otoyolu’nun güneyinden akan su, dereye dönüşmektedir ve bu bölüme Pekmezalçağı (Pekmez Akça) Deresi denmektedir. Bu dere, Kapaklı Çeşme civarında Hünkarpınarı ismini alır.

Hikâyesi

Kapaklı Çeşme, bugünkü Kapaklı Çeşme Sokağı’nda hâlâ görülebilen bir Osmanlı çeşmesidir; 20. yüzyılda çevresinde Taş Suyu, Düzün Çeşme ve Hünkar Suyu adlarını taşıyan üç çeşme daha bulunuyordu. E-80 Otoyolu’nun güneyinden gelen su Pekmezalçağı, diğer adıyla Pekmez Akça Deresi’ne dönüşür; Kapaklı Çeşme çevresinde Hünkarpınarı adını alan akış Yunancada Kapan Deresi olarak da anılır ve D-100 Otoyolu’nun ardından Altınorak Mevkii’nde çatallanarak Çamurlu Dere adını alır; 1912’den sonra Yapağca’ya yerleşen Rumlar ise çeşmeyi ayazmaya dönüştürüp Hagios Ioannes Theologos’a adamıştır. Yapağca’da 1922’de 500 Rum yaşarken çeşmenin adı, Yunancada “Καπακλής” denen “Anas strepera” kuş türüyle ilişkilendirilir; Elpiniki-Stamuli Sarandi ayazmayı Ioannes’in Kapanas’ı ifadesiyle tanıtmıştır. 1963’e kadar bitişik durumdaki Alipaşa ile Yapağca’ya ilişkin anlatıda, Alipaşa’nın suyunu Kapaklı Çeşme’den, Yapağca’nın ise Hamam Deresi üzerindeki Leylek Çeşme’den aldığı belirtilir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri