Sırçalı Kümbet

Rehber Notu

Sırçalı Kümbet, kitabesi bulunmadığından kesin bir tarihlendirme yapılamamakta, ancak 1335–1350 yılları arasına, yani Eratna dönemine tarihlendirilmektedir. Kare bir oturtmalık üzerine inşa edilen yapı, dıştan silindirik, içten ise onikigen planlıdır ve kubbe ile örtülüdür. Dıştaki kare kütle, içte dairesel plana dönüşmekte ve üçlü silme ile son bulmaktadır. Kubbenin doğu cephesinde bir pencere yer almakta, kuzeyde ise karşılıklı dörder basamaklı iki merdivenle sahanlığa ulaşılmaktadır.

Hikâyesi

Sırçalı Kümbet, kitabesi olmadığı için kesin tarihlendirilemeyen, mimari özellikleriyle 1335-1350 arasındaki Eratna dönemine yerleştirilen bir türbedir. Kare oturtmalık üzerinde yükselen düzgün kesme taş yapı dıştan silindirik, içeriden onikigen planlı ve kubbe örtülüdür. Dıştaki kare kütleden dairesel düzene geçiş üçlü silmeyle tamamlanır. Kuzeydeki sahanlığa karşılıklı dörder basamaklı iki merdivenle çıkılır; taçkapı bu cephenin ekseninden hafifçe taşırılmıştır. Üç bordürlü taçkapının geniş orta kuşağı bezemesiz, sütunceleri ise mukarnas başlıklıdır. Kemer üstündeki beyaz mermer kitabelikte yazı bulunmazken, alınlıktaki kabaralar ajur tekniğinde geometrik bezemeler taşır. Silindirik gövdenin doğu, batı ve güney cephelerinde birer dikdörtgen pencere ile bunların üstünde mazgal pencereler açılmıştır. Ziyaretgâhın kesme taş duvarları kubbe eteğine kadar panolara ayrılmış, köşelerde beş oluklu istiridye biçimli geçişler kullanılmıştır. Güney penceresinin mukarnaslı kavsarası, bu açıklığa mihrap işlevi kazandırmıştır. Mescit ile mumyalık arasındaki döşeme ortadan kalkmıştır. Cenazelik dışarıdan kare, içeriden dairesel planlıdır; örtü izi bulunmadığından düz veya ahşap örtü ve toprak dolgu olasılıkları ileri sürülmüştür. Yapıda çini bulunduğu görüşünü doğrulayan somut bir buluntu yoktur. Kümbetin kubbesi, 1940’taki onarım sırasında mimar Macit Kural tarafından yeniden yapılmıştır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri