Tunceli Sarımsağı

Tunceli Sarımsağı, Tunceli il sınırlarında tarla koşullarında yetiştirilen Allium tuncelianum çeşidinin tek dişli başıdır. Doğal popülasyonu endemiktir ve IUCN tehdit ölçütlerinde VU kategorisinde bulunduğundan tescil, doğadan söküm yerine üretimin artırılmasına dayanır. Beyaz baş kabuğunun altında 1 -2 adet ince beyaz kabuk bulunur; diş eti kirli beyazdır, baş ve soğancık kabuklarında antosiyan şerit görülmez. Baş yüksekliği 2,7-3,5 cm, çapı 2,8-3,4 cm arasında değişir ve dıştaki kalın koruyucu kabuk kuruyunca sararır. Bitki kuru, kayalık, çakıl akıntılı ve erozyonlu topraklarda 1000 -2500 m yükselti aralığında gelişebilir. Ortalama Briks değeri %37,94 olduğundan diğer sarımsaklara göre daha tatlı ve az kokulu kabul edilir; Allisin 0,08 µg, Alliin 0,36 µg düzeyindedir. Kültür sarımsağından farklı olarak çiçek açıp tohum bağlar, tohumla çoğaltılabilir ve üçüncü veya sonraki yıllarda çiçeklenir. Ekim ya da dikim ekim, kasım aylarında yapılmadan önce arazi sonbaharda bir veya iki kez derin, bir kez yüzlek işlenir ve dekara 2 ton yanmış hayvan gübresi verilir. Ticari soğancık dikiminde sıra üzeri 10 -12 cm, sıra arası 30 cm tutulur; dekara 200 kg baş soğan kullanıldığında kıska verimi 650-950 kg’dır. Tohum üretiminde dekardan 50 -100 kg alınırken 1 kg tohum, %80 çimlenme randımanıyla 300.000 adet kıska verebilir. Ağustos ayında makineyle sökülen soğancıklar, tüketime sunulmadan önce havadar ve gölgeli bir yerde 8-12 gün kurutulur.