Tunceli Pülümür Yer Altı Kaynak Tuzu

Tunceli Pülümür Yer Altı Kaynak Tuzu, Göneli, Hiver ve Balpayam köylerinde çıkarılan kokusuz, saydam renkli ve kübik yapılı bir kaynak tuzudur. Üretim alanı Fırat Havzası içinde, Munzur Dağları, Avcı Dağları ve Bağırpaşa Dağlarıyla çevrili yaklaşık 900 metre yüksekliğindedir. Yüzeysel yer altı suları kayaçlardaki tuz tabakasını eriterek dere vadilerinde tuzlu kaynakların oluşmasını sağlar. Kaynak tuzlu suyunun sıcaklığı 10,1 ile 12,3, pH değeri ise 6,67 ile 6,85 aralığındadır. Tuzluluk 139,7-263,14 g/L, nem oranı % 1,6-2,3 ve iletkenlik 240,14-424 mS değerleri arasında ölçülür. Üretim, sıcak ve güneşli günlerin değerlendirildiği haziran ile eylül ayları arasında yürütülür. Tuzlu suyun yüzeye ulaştığı noktalarda 8-10 m arasında sondaj yapılır ve çıkan su depo biçimindeki kuyularda biriktirilir. Kuyulardan dinlendirme havuzlarına aktarılan su, toprak zeminden gıda üretimine uygun antibakteriyel membran tabakasıyla ayrılır. Birkaç günlük bekleme sırasında bulanıklık oluşturan maddeler ve ağır metaller havuz dibine çökerken güneş ile rüzgâr suyu buharlaştırır. Temizlenen tuzlu su borularla tuz havuzlarına taşınır; kristalleşen tuz fırça ve tahta kürek yardımıyla çevrilip belirli noktalarda toplanır. Neminden arındırılan kristaller güneşte kurutularak beyazlaşır, ardından katkı eklenmeden ve rafine edilmeden elenir. Partikül büyüklüğüne göre ayrılan tuz, farklı gramajlarda üretim yerinde ambalajlanır; bome derecesi ilkbahar yağışları ve debiye bağlı olarak % 14 ile 24 % arasında değişir.