Karacadağ Pirinci

Karacadağ Pirinci, Oryza sativa L. türündeki yerel çeltiğin kavuzları soyulup embriyon, meyve kabuğu ve aleuron tabakası kısmen uzaklaştırılarak parlatılmasıyla elde edilir. İşlenmiş taneler 4 -6 mm uzunluğa, 3 -4 mm genişliğe ve mat beyazdan açık sarıya uzanan bir renge sahiptir. Kavuzlu çeltik ise yaklaşık 6-7 mm uzunluğunda, 4 -5 mm genişliğinde, saman sarısı veya açık kahverengi kavuzlu olup 140 ile 150 gün civarında vejetasyon geçirir. Üretim alanı Diyarbakır merkezine bağlı Karacadağ Havzası ile Çınar, Hazro, Çermik, Kocaköy; Şanlıurfa’nın Siverek ve Viranşehir, Mardin’in Derik ilçeleri ve köylerini kapsar. Volkanik püskürtü tortularından oluşan kırmızı-kahve toprak, taşlı yüzeye ve derin olmayan bir profile karşın %5 organik madde içerir. Sulama, kar erimeleriyle göletlerde biriken su ve kaynaklardan sağlandığı için 5-10 oC sıcaklıktaki suyla yapılır; kültür çeltiklerinde kullanılan su ise 15 oC’nin üzerindedir. Nisan ortalarından Mayıs sonuna kadar dekara 15 -17 kg kuru tohum serpme yöntemiyle atılır. Taşlık tarlalarda makineli işleme yapılamazken taşsız taban araziler pulluk, kültivatör ve diskaro ile hazırlanır. Tava açılmaz; salma suyun ilerlemesi için belirli aralıklarla seddeler çekilir. Hasat orakla yapılıp tarlada kurutma ve harmanla tamamlanabildiği gibi düz alanlarda biçerdöver de kullanılabilir. Pişerken biçimini koruyan taneler lapalaşmaz, yapışmaz ve 2 misli daha fazla su çekebilir. Tane ağırlığının %8 -11’i protein, %7080 oranındaki bölümü nişastadır; yağ ve lipid oranının % 2’nin üzerinde olması ürünü taze tüketime daha uygun kılar.