Diyarbakır Ekşili Balık (Sumaklı Çay Balığı)

Diyarbakır Ekşili Balık, Dicle Nehri’nden yakalanan çay balığının soğan, sumak suyu, tereyağı ve tane karabiberle kapalı toprak kapta pişirilmesiyle hazırlanır. 6 kişilik yemekte 4-5 adet orta boy yayın, aynalı sazan, pullu sazan, alaca, şabut veya bizir balığından yararlanılabilir. Balığa 1 adet kuru soğan, 75 g tane sumak, 200 ml su, 15 g tereyağı, 6 g tane karabiber ve 8 g tuz eşlik eder. Kullanılan sumak coğrafi sınırdan, tereyağı ise yörede yetiştirilen hayvanlardan elde edilir. Tane sumak sıcak suda bekletilerek demlenir; bu sırada temizlenen çay balıkları tuzlanır ve kuru soğan halka biçiminde doğranır. Balıklarla soğan halkaları toprak kaba sıralı biçimde yerleştirildikten sonra üzerlerine süzülmüş sumak suyu, tereyağı ve tane karabiber eklenir. Kabın kapağı sıkıca kapatılır; hava girişini engellemek için çevresi un, su ve tuzdan hazırlanıp 10 dakika dinlendirilmiş hamurla sıvanır. Mühürlenen kap taş fırına veya tandıra alınarak 200 ℃’de 40 dakika kadar pişirilir. Servis masada yapılır; önce kapağı çevreleyen hamur çıkarılır, ardından balık ve soğan parçaları tabaklara paylaştırılır. Sıcak tüketilen yemeğin ekşi karakteri, doğrudan balığa eklenen sumak tanelerinden değil, sıcak suda hazırlanan demden gelir. Dicle Nehri çevresindeki balıkçılık, bu yemeğin Diyarbakır’daki üretim ve tüketim zeminini oluşturur.