Surp Garabet Ermeni Kilisesi, İstanbul

Rehber Notu

Surp Garabet Kilisesi’nin 1593’ten az önce inşa edilmiş olduğunu bir elyazmasından tespit edebilmekteyiz. Bir rivayete göre Kilise, cami yapımı için Üsküdar’a gelen Vanlı ve Muşlu ustalar sayesinde inşa edilmiştir. Bina Van’lı Rahip Zakarya’nın çabalarıyla 1617’de yenilenir. Kilise’nin üçüncü onarımı 1727’de Patrik Hovhannes IX. Golod zamanında Sarkis Kalfa’nın mimarlığında gerçekleştirilmiştir. Kilise’nin karşısına Kudüs din görevlileri için inşa edilen bir manastır bulunuyordu. Kudüs Patriği Krikor Şığtayagir ise bu binaya yeni bölümler ilave etti.

Hikâyesi

Surp Garabet Ermeni Kilisesi’nin 1593’ten kısa süre önce inşa edildiği bir elyazmasından anlaşılmaktadır. Yapı, Vanlı Rahip Zakarya’nın girişimiyle 1617’de yenilenmiş; üçüncü onarım 1727’de Patrik Hovhannes IX. Golod döneminde Sarkis Kalfa tarafından yürütülmüştür. Kilisenin karşısındaki manastıra Kudüs Patriği Krikor Şığtayagir yeni bölümler ekletmiştir. Bu manastır daha sonra yıkılmış ve kilisenin doğusuna 1838’de Cemaran okulu yapılmıştır. Patrik Asdvadzadur II. döneminde 1844’te yenilenen kilise, 1887’de yanarak kullanılamaz hâle gelmiştir. Madteos ve Apig Unciyan kardeşlerin desteğiyle 1888’de Patrik Harutyun I. zamanında kâgir olarak yeniden inşa edilmiştir. Ön cephenin iki yanında yükselen taş çan kuleleri, beş kapılı yapının giriş düzenini sınırlar. Avluda üç çeşme, giriş avlusunun üstünde iki katlı galeri, ön bölümün sağında ve solunda ise şapeller bulunur. Patrik Golod’un açtığı İstanbul’daki ilk okul da kilisenin yanında yer almıştır. Son onarım 2006’da tamamlanmış, yapı Patrik Mesrob II. tarafından kutsanarak yeniden ibadete açılmıştır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri