Süreyya Sineması

Rehber Notu

Yapının mimari konsepti dönemin Avrupa mimarlık ve dekorasyon anlayışını yansıtır. 1924’te inşasına başlanan opera binasının fuayesi Paris Champs-Elysees Tiyatro’sundan, iç kısımlar ise Alman tiyatrolarından esinlenilerek tasarlanmıştır. Kadıköy’e opera binası yaptırma fikrini Süreyya Paşa Viyana’da 1900 yılında izlediği bir operadan almıştır. 1927 yılında 6 Mart günü açılışı yapılmıştır. Giriş dış cephesinde sağda oturur vaziyetteki kadın elinde lir tutmaktadır. Soldaki figürün sağ elinde tüy kalem, sol elinde ise kağıt bir rulo vardır. Kadın figürleri simetrik yerleştirilmiştir.

Hikâyesi

Süreyya Sineması, Keğam Kavafyan’ın mimarlığında 1924’te yapımına başlanan ve 6 Mart 1927’de açılan bir opera binasıdır. Süreyya Paşa’nın 1900’de Viyana’da izlediği operadan doğan proje için fuaye Paris Champs-Elysees Tiyatrosu’na, iç mekânlar ise Alman tiyatrolarına göre tasarlanmıştır. Giriş cephesindeki simetrik kadın figürlerinden sağdaki lir, soldaki tüy kalem ile kâğıt rulo taşır. Saçak altındaki dört portre müzik aletleriyle, alt sıradaki rölyefler ise antik dönem çalgılarını kullanan çocuklarla düzenlenmiştir. İhsan Özsoy’un yaptığı bu kabartmalardan flüt çalan çocuğun bulunduğu rölyefte eski yazıyla “İhsan 1927” imzası vardır; iç mekândaki rölyefler ve meşaleli kadın heykelleri de aynı sanatçıya aittir. Naci Kalmukoğlu’nun yağlı boya tavan freskleriyle localar üzerindeki panolarından sahnenin solundaki iki eser imzalıdır; balo salonunda da sanatçının imzasını taşıyan dört yağlı boya bulunur. Neoklasik eserler ve bina 2007’de restore edilmiş; içerideki Süreyya Paşa Büstü J. P. Legastelois tarafından 1929’da, Suzan Lütfullah Büstü Ali Nijat Sirel tarafından 1932’de yapılmıştır. Neslihan Pala’nın 207 × 63 cm ölçüsündeki mermer “Vodvil” heykeli 2008’de ön cephenin sol köşesine yerleştirilmiş, sinemanın ilk müdürlüğünü ise Hikmet Nazım Bey üstlenmiştir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri