Alaca Minare Camii, Valide-i Atik

Rehber Notu

Mescit, Alaca Minare Sokağı ile Kartal Baba Caddesi’nin birleştiği yerde ve sokağın sağ köşesindedir. Karşısında Hacı Dede Nakşibendî Tekkesi Camii ve hazîresi vardır. Bu mescit Kanunî devri kaptanlarından Murad Reis tarafından yaptırılmıştır. Hadîkatü’l-Cevâmi’ de şu bilgi vardır: “ Bânisi Hoca Murad nam kapudan olub merkadi ve tarih-i vefatı malûm değildir. Mürûr-ı eyyâm ile minaresi harâb oldukta Sultan Mahmûd Hân-ı evvel hazretlerinin valideleri Saliha Sultan hazretleri müceddeden bina ve ihya buyurmuşlardır.

Hikâyesi

Alaca Minare Mescidi, Kanunî devri kaptanlarından Murad Reis tarafından Alaca Minare Sokağı ile Kartal Baba Caddesi’nin birleştiği köşede yaptırılmıştır. Murad Reis’in 1012/1603’te ölmesi, yapının bu tarihten önce inşa edildiğini gösterir. Zamanla harap olan minareyi Sultan I. Mahmut’un annesi Saliha Sultan yeniden yaptırmış, böylece mescit de ihya edilmiştir. Saliha Sultan’ın 21 Eylül 1739’daki ölümü dikkate alındığında bu yenileme, ilk yapımdan yaklaşık 130 yıl sonra gerçekleştirilmiştir. Mescidin karşısında Hacı Dede Nakşibendî Tekkesi Camii ile hazîresi, yakın çevresinde ise ak kesme taştan Kapıağası Yakub Ağa Medresesi ve çeşmesi bulunuyordu. Yapı 1310/1892-93’ten önce yanmış veya yıkılmış; bu tarihlerde yalnız harap minaresinin kaldığı kaydedilmiştir. Düzenli kesme taşla örülen minarenin kaidesi bir süre boş arsa üzerinde varlığını korumuştur. Haziran 1990’da yol genişletme çalışması sırasında bu kaide kaldırılmış, aynı müdahale sırasında Atik Valide Sultan Camii’nin suyunu sağlayan maksem de yok edilmiştir. Mescidin bulunduğu alanda bugün bir kuyu ile kitâbesiz iki abdest teknesi kalmıştır. Bu teknelerden biri büyük, diğeri küçük ölçekte olup kaybolan mescit arsasının eldeki yapı elemanlarını oluşturur.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri