Mimar Sinan Hamamı

Rehber Notu

Sultan II. Selim’in eşi ve Sultan III. Murat’ın annesi Nurbânu Valide Sultan tarafından yaptırılmıştır. Mimar Sinan’ın bu eşsiz eseri 1583 yılında Toptaşı Cami’ine gelir olarak inşa olunmuştur. Mimar Sinan’ın yaptığı son hamamdır. Evliya Çelebi bu hamamdan “ Çarşı içinde olan Çarşı Hamamı gayet ferah, havası hoş, yapısı hoş bir hamamdır. Sevimli, dilber, temiz tellâkları ve mavi peştemalları vardır ” diye bahseder. Ayvansarayî Hafız Hüseyin Efendi’de, “ Üsküdar’da vaki Valide-i Cedid Camii yakınında Yeşildirekli Hamam ” şeklinde adı geçer.

Hikâyesi

Nurbânu Valide Sultan’ın 1583 yılında Toptaşı Camii’ne gelir sağlamak amacıyla yaptırdığı Mimar Sinan Hamamı, Mimar Sinan’ın inşa ettiği son hamamdır. Evliya Çelebi yapıyı çarşı içindeki Çarşı Hamamı adıyla anmış, Ayvansarayî Hafız Hüseyin Efendi ise Valide-i Cedid Camii yakınındaki Yeşildirekli Hamam olarak kaydetmiştir. Yeşil direğin camekânda veya dış kapının yanında bulunduğu düşünülmektedir. İşletme gelirinin 18. yüzyılda azalması üzerine hamam 300 yıllığına kiralanarak vakıf statüsünden çıkarılmış; farklı dönemlerde tütün deposu, marangozhane ve imalathane olarak kullanılmıştır. 1900’lü yılların başındaki sahipleri mermerleri ve kurnaları söktürmüş, yapı Birinci Dünya Savaşı sonrasındaki ekonomik sıkıntılar sırasında kapatılmıştır. Mehmet Bozkurt hamamı 1932’de satın alarak cephedeki ilaveleri kaldırmış ve cadde boyunca 3 dükkân yaptırmıştır. Mavi Köşe denilen dükkânlarla soyunmalık işlevindeki camekân 1958’de istimlak edilerek ortadan kalkmıştır. Yapı 1962’de restore edilip Mimar Sinan Çarşısı adıyla açılmış, 2020’de müze ve galeriye dönüştürülmek üzere tahliye edilerek yeniden restorasyona alınmıştır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri