Ahi Çelebi Sıbyan Mektebi

Rehber Notu

Ahi Çelebi Camii Şerifi’nin cümle kapısının karşısındadır. İnşa kitabesi olmayan yapının camiyle birlikte yapıldığı, inşa tarihinin Fatih devri veya en geç 16. yüzyıl başları olduğu düşünülmektedir. İki katlı, kesme taştan yapılan mektep kiremit çatı ile örtülüdür. Yangın ve depremlerde harap olduğu bilinen yapı, zaman içinde dönem dönem tamirat görmüştür.

Hikâyesi

Ahi Çelebi Camii’nin cümle kapısı karşısındaki iki katlı bina, kesme taş duvarları ve kiremit çatısıyla 19. yüzyıla tarihlenmektedir. Yapı uzun süre sıbyan mektebi kabul edilmiş, kitabesinin bulunmaması nedeniyle camiyle birlikte Fatih devrinde veya en geç 16. yüzyıl başlarında yaptırıldığı düşünülmüştür. Arşiv belgeleri ise asıl Ahi Çelebi Sıbyan Mektebi’nin bu bina olmadığını ve mektebin 19. yüzyılda yıkılmış bulunduğunu göstermiştir. Bölge 1848 Hattapkapısı, 1852 Yemiş ve Unkapanı yangınları ile 1894 depreminde zarar görmüş; mektebin de bu olaylar sırasında ortadan kalktığı değerlendirilmiştir. Mektep arsasına 1906’da Birinci Daire Belediye kalfası Vasil tarafından dükkân yapılınca esnaf ile mahalle imamı itiraz dilekçesi vermiştir. Bu dilekçe, 20 yıl boş kaldığı belirtilen arsanın gerçek konumunun belirlenmesine yardımcı olmuştur. Bugünkü kesme taş bina 1940’larda yağ deposu olarak kullanılmış, aynı dönemin vakıf kayıtlarında yapı topluluğuna bağlı bir sıbyan mektebi bulunamamıştır. Depo daha sonra boşaltılmış; 1984 Haliç düzenlemelerinde cami çevresindeki yapıların çoğu yıktırılırken bina yerinde kalmıştır. Cami restore edilip ibadete açılmış, kilitli ve harap durumdaki eski yağ deposunun çevresi 2021’de restorasyon çalışmaları için kapatılmıştır. Asıl mektebin banisi, camiyi de yaptıran Ahi Çelebi Mehmed olarak kaydedilmiştir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri