Âbid Çelebi Tekkesi

Rehber Notu

İstanbul’un en eski Mevlevihane ve Nakşi tekkelerinden olan Abid Çelebi Tekkesi, son döneminde Sa’di tekkesi olarak faaliyet göstermiştir. Dergâh-ı Şerif, Mevlâna soyundan Âbid Çelebi tarafından, evvela bir mescit ve bitişiğine Mevlevihane olarak bu tekkeyi yaptırılmıştı. İki katlı ahşap dergâhın, alt kat harem bölümünde dört, üst kat selamlık bölümünde dört olmak üzere sekiz odası, alt sofaya bitişik gayet büyük bir tevhidhanesi vardı. Âbid Çelebi aynı zamanda Nakşibendî hilafeti de aldığından, tekkede perşembe geceleri Nakşî usulü, cuma geceleri Mevlevî mukabelesi okunurdu.

Hikâyesi

Âbid Çelebi Tekkesi, Mevlâna soyundan Âbid Çelebi’nin önce bir mescit, ardından bitişiğinde bir Mevlevihane yaptırmasıyla kurulmuştur. İki katlı ahşap dergâhın altındaki haremde dört, üstteki selamlıkta dört oda bulunuyor; alt sofaya geniş bir tevhidhane bağlanıyordu. Âbid Çelebi’nin Nakşibendî hilafeti de alması nedeniyle tekkede perşembe geceleri Nakşî usulü, cuma geceleri ise Mevlevî mukabelesi uygulanıyordu. Bir dönem şeyhsiz kalan tekke bakımsızlaşmış, Galata Mevlevihanesi şeyhlerinden Hâlet Efendi’nin tamir girişimine rağmen yeniden Mevlevihane olarak açılamamıştır. Yapı daha sonra büyük Fatih yangınında bütünüyle yanmıştır. Boşalan arsaya Ahmed Hulusi Efendi ile Hüseyin Hamdi Efendi tarafından harem ve selamlık bölümleri bulunan iki katlı yeni bir tekke yaptırılmıştır. Her iki şeyhin Sa’di oluşu, dergâhın son döneminde Sa’di Tekkesi olarak kullanılmasını belirlemiştir. Tekkenin yerinde bugün boş arsa, harap mezarlık, gömülü temel izleri, bir duvar parçası ve yaklaşık on beş mezar taşı bulunmaktadır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri