Hacı Beşir Ağa Medresesi, Nişanca

Rehber Notu

Haydar Baba Caddesi ile Baba Haydar Mektebi Sokağının birleştiği yerde ve sokağın sol köşesindedir. Sol tarafında ve biraz ileride Baba Haydar Camii, sağ ileride ise Şeyhülislam Mustafa Efendi Tekkesi Mescidi vardır. Hadika yazarı meşhur eserinde şu bilgiyi vermiştir: “Banisi, Dar’üs-sa’âde Ağası elhac Beşir Ağa’dır. Şeyh’ülherem dahi olmuştur. Hücerât ve mescid dahilinde bir küçük kütüphane ve bitişiğinde iki katlı sıbyan mektebi ve altında çeşme ve sair levazımatı mevcuttur.

Hikâyesi

Hacı Beşir Ağa Medresesi, Haydar Baba Caddesi ile Baba Haydar Mektebi Sokağı’nın birleştiği köşede 1147/1734 tarihli kitabesi bulunan bir yapı topluluğudur. Kitabeye göre banisi Darüssaade Ağası ve Şeyhülharem Hacı Beşir Ağa, metnin yazarı ise Aşçıbaşı-Zâde Mehmed Muhib Efendi’dir. Hücreler ve mescidin yanı sıra küçük bir kütüphane, iki katlı sıbyan mektebi, çeşme ve Darülhadis aynı kuruluş içinde düzenlenmiştir. Cümle kapısının yanındaki kitabesiz çeşmenin üzerinde yer alan fevkani mektebin iki penceresi caddeye, iki penceresi avluya açılır; yapıyı tonoz çatı örter. Mektebin arkasındaki Darülhadis tek kubbeli olup avlu yönünde dört pencereye sahiptir; yıkılan mihrabı sonradan kapıya dönüştürülmüştür. Doğudaki esas kapının bulunduğu kesimde medrese odaları sıralanmıştır. Altı kubbeli oda ile bunların önündeki kubbeli, mermer sütunlu revakın düzeni, Darülhadis duvarında kalan ince tuğla kemerden anlaşılır. Geniş avlunun yanında sıbyan mektebi ile Darülhadis arasından Baba Haydar Mektebi Sokağı’na çıkan dar bir yol geçer; mektebin kapısı da bu yol üzerine açılır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri