Peykler Medresesi

Rehber Notu

Peykler Medresesi, şehrin altın üçgen diye tabir edilen bölgesi içerisinde, Üç Şerefeli Cami’nin hemen yanında yer almaktadır. Saatli Medrese’nin doğu yönünde bulunan medrese Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılmıştır. Peykler Medresesi adını Fatih Sultan Mehmet Han’ın yakın çevresinde bulunan sadık askerlerden alır. Peyk kelime anlamıyla “uydu” manasına gelir. Resmi günlerde ve padişah selamlıklarında padişahın yakın çevresinde iki sıra halinde ve göze çarpan kıyafetleriyle vazife gören bu askerler, onun yakın ve sadık korumaları olarak görülebilir.

Hikâyesi

Peykler Medresesi, Üç Şerefeli Cami’nin yanında ve Saatli Medrese’nin doğusunda Fatih Sultan Mehmet tarafından yaptırılmıştır. Saatli Medrese’den sonra inşa edildiği için halk arasında Medrese-i Cedide, yani Yeni Medrese adıyla da anılmıştır. Yapıya, caminin ana beden duvarlarına yönelen nişli bir taçkapıdan girilir; girişin üzerini yivli yarım kubbe örter. Mukarnaslarla işlenen taçkapı, farklı tarihlerdeki kapsamlı onarımlara rağmen yapının özgün niteliğini koruyan öğesi olarak tanımlanır. Medresede yakın dönemin başlıca onarımları 1968 ve 1992 yıllarında gerçekleştirilmiştir. Kuzeybatı-güneydoğu doğrultusundaki yapı, revakların arkasına sıralanan 19 hücre ile biri açık eyvanlı, diğeri kapalı iki dershaneden meydana gelir. Geniş avluyu çevreleyen revaklar eşit olmayan aralıklarla yerleştirilmiş; mermer destekler bileziksiz ve baklavalı biçimde yapılmıştır. Giriş karşısındaki revakta Bursa kemeri kullanılırken, daha büyük tutulan dershaneler kubbelerle örtülmüştür. Giriş kubbesi on dilime ayrılmış, tepe noktasına on parçalı bir yıldız yerleştirilmiştir. Her hücrede bir ocaklık ve ikisi dışarı açılan üç pencere bulunur. Hücre örtülerinin on altısı kubbe, üçü çapraz tonoz biçimindedir. İbn-i Kemal burada öğrenim görmüş, ardından aynı medresede müderris olarak ders vermiştir. Yapı yakın tarihe kadar Yeni Saray Kazıları heyetinin bilimsel çalışmalarında kullanılmıştır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri