Sveti Spiridon Kilisesi

Rehber Notu

Bugün ayakta olmayan Aya (Sveti) Spiridon Kilisesi, Kırklareli’de bulunan Bulgar Kiliselerinden en önemlisi idi. Katedral Kilisesi olan Aya (Sveti) Spiridon Kilisesi Tellakzade (Akalar) Mahallesi Soğukkuyu Mevkiinde, 1871 yılında inşa edilmiştir. Tellakzade Mahallesinde oturan, Bulgar halkının ibadet edecek yerlerinin bulunmaması nedeniyle, mahalle halkından Kriyan’a ait arsa üzerine, Kriyan’ın rızası ile, Bulgar milletinden 13 kişinin maddi desteği ile yapılmıştır.

Hikâyesi

Sveti Spiridon Kilisesi, Tellakzade Mahallesi’nin Soğukkuyu mevkiinde 1871’de inşa edilmiş tek apsisli bir Bulgar katedral kilisesiydi. Kriyan’a ait arsa üzerinde, sahibinin rızası ve Bulgar milletinden 13 kişinin maddi desteğiyle kurulan yapı, mahalledeki ibadet mekânı ihtiyacına cevap vermiştir. Kuzeydoğu yönündeki apsisle biçimlenen kilise 29 arşın, yani 22 metre uzunluğunda; 16 arşın, yani 12 metre genişliğinde; 8 arşın, yani 6 metre yüksekliğindeydi. Üç kapı ve 14 pencereyle açılan kütlenin üstü beşik çatı ve kiremitle örtülmüş, güneybatıdaki giriş çıkıntısının üzerine bir çan kulesi yerleştirilmişti. Cephe duvarının yıkılarak yenilenmesi ve çatının onarılması için 1908’de ruhsat verilmiş, ancak bu çalışmaların uygulanıp uygulanmadığı belgelenmemiştir. Kilise, I. Balkan Savaşı sırasında 1912-1913’te çekilen bir fotoğrafta çan kulesi, beşik çatısı ve ana kütlesiyle ayakta görünür. Bulgaristan Ulusal Arkeoloji Müze Müdürü Bogdan Filov’un işgal döneminde ayin yapılan bir kiliseyi ziyaret ettiği kaydedilmiş, yapının katedral statüsü nedeniyle bu mekânın Sveti Spiridon olabileceği ileri sürülmüştür. Tellakzade Mahallesi’nde 1939’da yürütülen kadastro çalışmasında dış cephe sınırları paftaya çizilmiş ve taşınmaz tapu siciline “Kilise” vasfıyla kaydedilmiştir. Yıkım için 1930’lara ve 1950’lere doğru iki ayrı tarih önerilse de yapının hangi yıl ortadan kaldırıldığını belirleyen kesin bir belge bulunmamaktadır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri