İmaret Su Kemeri

Rehber Notu

İmaret Su Kemeri, diğer adıyla Zağnos Su Kemeri, Zağnos Deresi üzerinde, günümüzde Trabzon Akvaryumu’nun kuzeyinde yer alan tarihî bir su yapısıdır. Kaynaklara göre ilk olarak Bizans İmparatoru Justinianus Dönemi’nde (527–565) inşa edilmiştir. Daha sonraki dönemlerde Komnenoslar tarafından onarılan yapı, Osmanlı Dönemi’nde, özellikle 1514 yılında Hatuniye Külliyesi’nin inşasıyla birlikte tamamen yenilenmiş ve su taşıma kapasitesi artırılmıştır. Günümüzdeki mevcut hali, 19. yüzyıl Osmanlı teknik ve üslubunu yansıtmaktadır.

Hikâyesi

İmaret ya da Zağnos Su Kemeri, Zağnos Deresi üzerinde Trabzon Akvaryumu’nun kuzeyinde bulunan beş gözlü bir su yapısıdır. İlk kemerin Bizans İmparatoru Justinianus’un 527-565 arasındaki döneminde inşa edildiği, daha sonra Komnenoslar tarafından onarıldığı belirtilir. Osmanlı döneminde yapı, Hatuniye Külliyesi’nin 1514’teki inşası sırasında bütünüyle yenilenmiş ve su taşıma kapasitesi artırılmıştır. Mevcut biçimi 19. yüzyıl Osmanlı tekniği ve üslubuyla ilişkilendirilen kemer, doğu-batı yönünde Zağnos Vadisi’nin iki yakası arasında uzanır. Yaklaşık 7 metre yüksekliğindeki ve 30 metre uzunluğundaki yapının orta kemer açıklığı, diğer dört gözden daha geniş tutulmuştur. Moloz ve kesme taşla yığma teknikte örülen kemerler, fil ayaklara oturur; üzengi seviyesindeki yatay taş hatıl statik dayanımı destekler. Tarihî fotoğraflarda tabliye üzerinde dar bir yaya yolu görülür ve bu darlık aşağıdaki Zağnos Köprüsü ile ilişkilendirilir. Kemerin temel işlevi, vadinin batısındaki mahallelere su iletmektir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri