Hasan Paşa Camii, Trabzon

Rehber Notu

Hasan Paşa Camii 1883 yılında, daha önce aynı yerde bulunan eski bir mescidin yerine inşa edilmiştir. Yapı, ilk evresine dair bilgi bulunmamakla birlikte, 1883 tarihli ikinci evresinde klasik Osmanlı cami mimarisinin geç dönemdeki yorumunu yansıtmaktadır. Bu dönemdeki cami, fevkani bir plana sahip olup tek kubbeli bir harim, kubbelerle örtülü üç gözlü son cemaat yeri ve köşk şerefeli bir minare ile dikkat çekmiştir. Oryantalist üslubun etkilerinin görüldüğü bu evre, süsleme ve mimari detaylarında geç Osmanlı estetiğini yansıtan bir görünüm taşımaktaydı.

Hikâyesi

1883’te eski bir mescidin yerine inşa edilen Hasan Paşa Camii’nin ikinci evresi, fevkani planlı ve tek kubbeli bir harime sahipti. Üç gözlü son cemaat yeri kubbelerle örtülmüş, köşk şerefeli minare ile süsleme ayrıntılarında oryantalist üslup kullanılmıştı. Birinci Dünya Harbi sırasında kubbelerin çökmesi ve minarenin yıkılması üzerine yapı 1918’den sonra yeniden inşa edildi. Üçüncü evrede kubbe yerine kırma çatı ve düz ahşap tavan yapılmış, son cemaat yeri kaldırılarak giriş kapısı küçük bir sundurmayla örtülmüştür. Kuzey kapısından girilen harim, kuzey-güney yönünde dikdörtgen planlıdır; tavanı dört kare kesitli ahşap direk taşır. Doğu ve batı duvarlarında üçer, kuzey ve güney duvarlarında ikişer pencere açılmıştır. 1883 evresinden kalan pencereler dışa taşan taş söveler ve basık kemerlerle biçimlenir. Kuzeybatıdaki tek şerefeli minare, çokgen kaide ile armudi pabuca oturur; kesme taş yüzeylerinde erime görülür. Mihrap, minber, vaaz kürsüsü, taşıyıcı sistem ve tavan yakın dönemde yenilenmiş; iç mekân sıvanıp boyanarak pencere kanatları değiştirilmiştir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri