Döner Kümbet

Rehber Notu

Halk arasında Döner Kümbet olarak bilinen Şah Cihan Hatun Kümbeti, Talas Caddesi üzerinde ve Seyyid Burhanettin Mezarlığı’nın karşısındadır. Kayseri’deki Selçuklu eserlerinin en güzel örneklerinden olan bu türbe kitabesine göre Prenses Şah Cihan Hatun adına yaptırılmıştır. Ancak kitabe de bir tarih belirtilmemektedir. Albert Gabriel “Kayseri Abideleri” adlı eserinde türbeyi Niğde ve Ahlat’taki benzer kümbetler ile karşılaştırarak inşa tarihinin 1275 yılı civarında olabileceğini söylemektedir.

Hikâyesi

Döner Kümbet, kitabesine göre Şah Cihan Hatun adına yaptırılmış, Talas Caddesi üzerinde bulunan bir Selçuklu türbesidir. Kitabede yapım tarihi verilmemiş; Albert Gabriel, Niğde ve Ahlat’taki kümbetlerle karşılaştırarak inşayı 1275 yılı civarına yerleştirmiştir. Tamamen kesme taştan kurulan yapı, kare kaidenin köşelerindeki iki dilimli kırma şevlerle on iki köşeli gövdeye dönüşür. Gövde dışarıdan mukarnas kornişler üzerindeki konik külahla, içeride ise silindirik mekânı örten kubbeyle tamamlanmıştır. Her cephede zeminden kabaran sivri silme kemerler bulunur; köşelerdeki çift sütunların alt bölümleri kaide saçağına dayanır. Taç kemerler bezeme oluştururken onikigen prizmadan daire biçimine geçişi sağlar, üstlerinde iki yuvarlak geometrik kuşak dolaşır. Kaval silmelerin kurduğu on iki sivri kemerin çevrelediği yüzeylerde birbirinden farklı taş süslemeler işlenmiştir. Taçkapının solunda hurma ağacı üzerinde çift başlı kartal ile iki aslanı gösteren aşınmış kabartma, sağında ikinci bir hurma ağacı kabartması vardır. Kapı cephesinin üstündeki çift başlı kartal arması, insan başlı ve kanatlı iki pars figürü arasında tahrip edilmiş durumdadır. Girişin iki yanındaki küçük nişler mukarnaslı yarım kubbelerle örtülmüştür. Doğu ve batı duvarlarında birer pencere, güney duvarında çok köşeli ve mukarnasla sonlanan mihrap nişi bulunur. Taş örgülü iç kubbe ile duvarların birleşimini silme bir korniş çevreler.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri