Atpazarı Maksemi

Rehber Notu

Elmadağ’dan kanallar aracılığı ile taşınan suların, Atpazarı’nda bir depoda toplandığı ve depodan şehre dağıtım yapıldığı anlaşılmıştır (Fıratlı, s.354). Bu deponun yeri, günümüzde Erimtan Müzesi’nin arka bahçesinin bulunduğu alana denk gelmektedir. Abidin Paşa taş künklerden oluşan Elmadağ su hattının onarımı için çalışmalar yapılmış ve bu iş için gereken 50.000 kuruşun sağlanabilmesi amacıyla 1889 yılında ikramiyeli piyango bileti hazırlatmıştır. Bu biletlerin satışından elde edilen gelir, onarım bütçesine aktarılmış ve 1890 yılında Elmadağ Kehlizpınarı su yollarının onarımı tamamlanmıştır.

Hikâyesi

Atpazarı Maksemi, Elmadağ’dan getirilen suyu kalenin hisar kapısı yakınında toplayıp Ankara’ya dağıtmak amacıyla 1890 yılında yaptırılmış büyük bir depoydu. Taş künklerden oluşan Elmadağ hattının onarımı için Abidin Paşa’nın yürüttüğü çalışmalara 50.000 kuruş gerekiyordu; bu tutarı sağlamak üzere 1889’da ikramiyeli piyango biletleri hazırlatıldı. Bilet satışından elde edilen gelirle Elmadağ Kehlizpınarı su yollarının onarımı 1890’da tamamlandı. Onarılan taş künklerle Cebeci’ye ulaşan su önce bir havuzda biriktiriliyor, ardından demir borularla kaledeki makseme taşınıyordu. Depodan 32 mahalle çeşmesine dağıtım yapılmış; bu çeşmelerin bir bölümü yeni yaptırılırken bir bölümü onarılmıştır. Suyun kaleye ulaştığı gün halkın katıldığı bir tören düzenlenmiş ve demir borudan basınçla püskürtülen suyla hattın açılışı kutlanmıştır. Maksem yapısının bulunduğu alan bugün Erimtan Müzesi’nin arka bahçesine karşılık gelir. Böylece taş künk, Cebeci’deki havuz, demir boru, kale maksemi ve mahalle çeşmeleri birbirine bağlı bir dağıtım düzeni oluşturmuştur.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri