Karyağdı Hatun Türbesi

Rehber Notu

İtifaiye (Opera) meydanında kubbeli olan bu türbenin 1577, H. 985 yılında yapıldığı kitâbesinden anlaşılıyor. Bu türbenin kapısı üstündeki Türkçe kitâbede “Gülü nazikteni” denilmesinden burada yatanın kız olduğu hakkındaki söylenti teyit edilmektedir. Bu türbe evliyalar arasında, İslamlar içinde de kadınlar, kızlar bulunduğunu, onların da ziyaret edildiklerini, onlara da adak adandığını Ankara merkezinde gösteren bir başka örnektir.

Hikâyesi

Karyağdı Hatun Türbesi, Opera Meydanı’nda bulunan ve kapı kitabesine göre Hicrî 985, Miladî 1577 yılında yapılmış kubbeli bir mezar yapısıdır. Kapı üstündeki Türkçe kitabede geçen “Gülü nazikteni” sözü, mezarda genç bir kızın yattığına ilişkin anlatıyla bağlantılı görülmüştür. Anlatıda hamile gelin ağustos ayında kar istemiş, gece bahçede dua ettikten sonra yağan kardan yemiş, ardından hastalanarak ölmüştür. Bu ölümün ardından mezarın üzerine türbe yaptırılmış; yapı özellikle çocuğu olmayan gelinler, evlenmek isteyen kızlar ve annelerce ziyaret edilmiştir. Ziyaretçiler türbede İhlâs ve Fâtiha surelerini okuyup dileklerini alçak sesle söylemiş, ardından mum adağını yerine getirmiştir. Pencerelerde Karyağdı Hatun için bırakılan mumlar ve satılmak üzere konmuş birkaç mum demeti bulunmuştur. Türbenin dışında saç ve tenekeden yapılmış ayrı mum yakma bölümü, is tabakası ve erimiş mum kalıntılarıyla kaplanmıştır. Yapıyı temizleyen yaşlı kadın, türbenin yanındaki kulübede oturmuş ve ziyaretçilerden verilen bahşişleri kabul etmiştir. Demirci ve tamirci dükkânlarının türbenin çevresini sarması, özellikle kadınların kubbeli mezar çevresindeki ziyaretlerini kalabalık çarşı içinde yapmasına yol açmıştır. Günlük ziyaret sayısı birkaç kişiyle sınırlı kalırken cuma günleri bu sayı en fazla 10 kişiye çıkmıştır. Bazı aileler türbeye taksi ya da özel otomobille gelmiş; erkek ziyaretçilerin ise mezar çevresinde çok seyrek görüldüğü kaydedilmiştir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri