Haraççıoğlu Medresesi

Rehber Notu

Osmangazi İlçesi Hisar bölgesinde Kavaklı cd. üzerinde yer almaktadır. Bursa Ayanlığı’nı yürüten Cizyedarzâde ailesinden Cizyedarzâde Hüseyin Ağa (vefatı 1783) tarafından zaviye olarak yaptırılan yapı, daha sonra medreseye çevrilmiştir. İlk yapılışında Nakşibendi Tekkesi olarak faaliyet gösterdiği de savunulmaktadır. İlk şeyhinin Küstahizâde Efendi (vefatı 1757), son şeyhinin ise Abdullah Efendi olduğu belirtilir. İlk yapısı, uç tarafı güneye bakan ‘U’ şeklinde olan, ayrı dönemlere ait, inşası, mimarisi ve malzemesi bakımından birbirinden farklı iki binadan oluşmaktadır.

Hikâyesi

Haraççıoğlu Medresesi, Hisar’daki Kavaklı Caddesi üzerinde Cizyedarzâde Hüseyin Ağa tarafından zaviye olarak yaptırılmış, daha sonra medreseye dönüştürülmüştür. İlk dönemde Nakşibendi Tekkesi olarak kullanıldığı da ileri sürülen yapının ilk şeyhi Küstahizâde Efendi, son şeyhi Abdullah Efendi’dir. Güneye açık U biçimindeki ilk düzen, farklı dönemlerin mimari ve malzeme özelliklerini taşıyan iki binadan oluşur. Toplam 1110 metrekarelik alanın 110 metrekaresi kapalıdır. Kuzeydeki bölümün ilk zaviye yapısından kaldığı düşünülür; kesme taş sıralarının arasına üç sıra tuğla yerleştirilen bu bölümden diğer yapıya sivri kemerle geçilir. Kare plandan kubbeye geçişi sağlayan trompların ayrıntıları korunmuştur. Cizyedarzâde Hasan Ağa’nın 1756’da kurduğu kütüphanede Cumhuriyet’in ilk yıllarında 1566 kitap bulunuyordu; kitapların büyük bölümü bugün İnebey Eski Yazma Eserler Kütüphanesindedir. Ortadan kalkan medrese, hazırlanan rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri doğrultusunda Osmangazi Belediyesi tarafından 2004’te yeniden inşa edilerek sosyal tesise çevrilmiştir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri