Mecidiye Çeşme-i Âlîsi

Rehber Notu

Ulucami’nin güney-batı köşesinde bulunan, üstü çatılı, dört yüzlü çeşme Sultan II. Abdülhamid tarafından 1905 yılında yaptırılmıştır. Çok güzel Kütahya çinileriyle yaptırılmış olan çeşme, 1960 yılında kaldırılmış ve çinileri Bursa Müzesi’ne teslim edilmiştir. Ancak 1994 yılında Bursa Büyükşehir Belediyesi tarafından aynı yerde, aslına uygun olarak yeniden yapılmıştır. İkinci yapılışında kitabesine Vali Ahmed Münir Paşa tarafından yaptırıldığı yazılmıştır. Doğu cephesinde, ayna tamamen mermer olup, yalağı olmadığı gibi, kitabe yerinde çeşme içine girmek için bir ahşap kapak vardır.

Hikâyesi

Mecidiye Çeşme-i Âlîsi, Sultan II. Abdülhamid’in 1905’te Ulucami’nin güneybatı köşesinde yaptırdığı çatılı ve dört yüzlü bir çeşmedir. Kütahya çinileriyle kaplanan ilk yapı 1960’ta kaldırılmış, sökülen çiniler Bursa Müzesine teslim edilmiştir. Bursa Büyükşehir Belediyesi çeşmeyi 1994’te aynı yerde yeniden yaptırmış; yeni kitabede banilik Vali Ahmed Münir Paşa’ya bağlanmıştır. Doğu cephesindeki mermer aynada yalak yerine iç bölüme açılan ahşap bir kapak bulunurken, diğer üç cephede yalaklar ikişer mermer ayağa oturur. Kabartmalı beyaz mermer levhalarla çevrilen çatlak ve yer yer yapıştırılmış yalakların ilk çeşmeden kaldığı tahmin edilmektedir. Ayna taşlarının çevresini motifli Kütahya çinileri kuşatır; pembe ve beyaz mermerlerin dönüşümlü yerleştirildiği köşelerdeki sütunlar pembe başlıklarla tamamlanır. Her sütunun üzerindeki ikişer yuvarlatılmış ahşap payanda, kare çıtalı tavanı ve bakır kaplı çatıyı taşır. Kuzey ve güney alınlıklarında çini tabaklar ile yapraklı taç içinde tuğra yer alır; bordürlerde de eski çeşmeden alınmış bazı çiniler kullanılmıştır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri