Eski Hamam, Niksar

Rehber Notu

Niksar İlçe Merkezi Yusufşah Mahallesi’nde olan ve inşa kitabesi bulunmayan hamamın hangi tarihte yaptırıldığı kesin olarak bilinmemektedir. Nizameddin Yağıbasan tarafından H.560 (M. 1164-65) yılında düzenlenen vakfiyesinde Büyük Hamam’ın adının geçtiği bilinmektedir. Ancak plân bakımından ele alarak yapı 14. yüzyıldan önceki bir döneme tarihlendirilebilir. Doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı yapı, üç eyvanlı köşe halvetli plân tipi içerisinde yer almaktadır. Hamam, batıdan doğuya doğru sırasıyla; soyunmalık, soğukluk, ılıklık, sıcaklık, su deposu ve külhan mekânlarından oluşmaktadır.

Hikâyesi

Niksar’ın Yusufşah Mahallesi’ndeki Eski Hamam’ın inşa kitabesi bulunmadığından yapım tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Nizameddin Yağıbasan’ın H.560 (M. 1164-65) tarihli vakfiyesinde Büyük Hamam adıyla anılan yapının planı, 14. yüzyıldan önceye tarihlendirilebileceğini düşündürür. Doğu-batı doğrultusunda uzanan dikdörtgen hamam, üç eyvanlı ve köşe halvetli plan tipindedir. Mekânlar batıdan doğuya soyunmalık, soğukluk, ılıklık, sıcaklık, su deposu ve külhan sırasıyla düzenlenmiştir. Eğimli araziye yerleştirilen yapının kuzey cephesi tepeye yaslanmaktadır. Hamamın ana duvarları moloz taşla örülmüş, sıcaklık bölümünün zemininde ise bazalt taş kullanılmıştır. Sekiler tuğladan yapılırken kurnalar yekpare taştan biçimlendirilmiştir. Mülkiyet sahibi tarafından gerçekleştirilen onarımlar 1952, 1960 ve 1973 yıllarında yapılmıştır. Farklı tarihlerde müdahale gören hamam, soyunmalıktan külhana uzanan mekân düzeniyle günümüzde de kullanılmaktadır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri