Mahperi Hatun Kervansarayı

Rehber Notu

Mahperi Hunat Hatun Kervansarayı (Pazar Hatun Hanı olarak da bilinir), Tokat’ın Pazar ilçesinde, Amasya-Tokat yolu üzerinde, Selçukluların ünlü hükümdarı Alaeddin Keykubad’ın eşi Mahperi Hunat Hatun tarafından 1238-1239 yılında yaptırılmış avlulu bir Selçuklu kervansarayıdır. Avlu ve kapalı kısımdan oluşan yapının avlusuna açılan taç kapının yanında ejder başlı lüleli bir çeşme yer almakta, doğu ve batı kanatlarında revaklı galeriler ile eyvanlar dikkat çekmektedir. Kapalı bölüm, orta sahının yan sahınlardan daha yüksek ve geniş tutulduğu üç sahınlı bir plana sahiptir.

Hikâyesi

Mahperi Hatun Kervansarayı, Amasya-Tokat yolu üzerinde Mahperi Hunat Hatun tarafından 1238 yılında yaptırılmış avlulu bir Selçuklu hanıdır. Pazar Hatun Hanı adıyla da bilinen yapı, Tokat-Pazar yolunun 29. kilometresinde ve Pazar ilçesine yaklaşık 1 kilometre uzaklıktadır. Kuzeybatıya eğimli arazide kurulan kervansaray, açık avlu ile kapalı bölümden meydana gelir. Avluya geçiş sağlayan taçkapının yanında ejder başlı lülesi bulunan bir çeşme yer alır. Doğu ve batı kanatları revaklı galerilerle eyvanlara ayrılmıştır. Kapalı bölüm üç sahınlıdır; orta sahın, iki yan sahından daha geniş ve yüksek düzenlenmiştir. Avlu ve kapalı bölüm portallerindeki dörder satırlık sülüs kitabeler, bani olarak Alaeddin Keykubad'ın eşi ve II. Gıyaseddin Keyhüsrev'in annesi Mahperi Hatun'u gösterir. Metinleri küçük farklılıklar taşıyan iki kitabe de 1238 tarihini verir. Örtü ve taşıyıcı elemanlarının bir kısmını kaybeden yapı, 1999 restorasyonunda yeniden ayağa kaldırılmış; üst örtüsü tamamlanırken revaklar ile bazı bölümler yeniden yapılmıştır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri