Orhan İmareti

Rehber Notu

Orhan İmareti, Orhan Gazi tarafından 1325 yılında inşa ettirilmiştir. Yapının kuruluş amacı; surların dışında kalan muhtaçlara yemek dağıtmak, yoksulları giydirmek, hastaları tedavi etmek ve yolda kalanlara barınma imkânı sağlamaktır. Bu yönüyle erken Osmanlı döneminin sosyal yardım kurumlarının en eski ve en anlamlı örneklerinden biridir. Ağustos 2025’te, İmaretin rölöve, restitüsyon ve rekonstrüksiyon proje süreci dört yıllık uzun, yoğun ve meşakkatli bir çalışmanın sonunda tamamlanmış ve onaylanmıştır. Bu süreç, imaretin inşasının 700.

Hikâyesi

Orhan İmareti, yaygın kabule göre Hicrî 735, Miladî 1334-1335 yıllarında yaptırılmış ters T planlı bir cami ve tabhane yapısıdır. Parçalar hâlindeki kitabede Sultan Orhan’ın adı ile “beş” anlamındaki “hamse” sözcüğünün bulunması, Hicrî 725 tarihini öneren görüşe karşı 735 tarihini desteklemiştir. Kitabe, inşanın Rebîülevvel ayında başladığını, Şevval ayında tamamlandığını ve yapının Hacı Paşa tarafından Sultan Orhan’ın emriyle yaptırıldığını bildirir. Dikdörtgen son cemaat yeri, iç avlu niteliğindeki sofa, iki yandaki tabhaneler ve güneyde mihrap eksenindeki cami mekânı aynı plan içinde birleşir. Temellerde iri devşirme taş bloklar, sütunlar ve mimari parçalar; beden duvarlarında ise 30×30 santimetrelik tuğlalarla moloz taş kullanılmıştır. Ortalama 1,00 metre kalınlığındaki duvarlar, cami ile tabhanelerin ortak kesimlerinde 1,45-1,50 metreye ulaşır. Beş birimli son cemaat yerinin yanları orta bölümden yaklaşık 45-50 santimetre yüksektir ve zemini kare tuğlalarla kaplanmıştır. Cephedeki tuğla kemerler, ikisi 55 santimetre çapında ve 4,20-4,40 metre boyunda gri granit, dördü 39 santimetre çapında mermer toplam altı sütuna oturur. Sütun aralarında geometrik ajurlu mermer şebekeler bulunurken bir sütunun altında Roma dönemine ait mezar steli kullanılmıştır. Mermer eşikli kapıdan girilen sofanın zemini horasan harcı üzerine mermer döşenmiş, cami bölümüne iki basamakla geçilmiştir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri