Soğukçam Yazıtları

Rehber Notu

Bolu İli, Göynük İlçesi, Soğukçam Köyü’nde, ilçe merkezinin güneyinde ve merkeze 41 km. uzaklıkta yer almaktadır. MÖ 8-7. yüzyıllarda Friglerin, bu bölgede varlık gösterdilerine dair en önemli kanıtı olan kaya abidesi, aynı zamanda bilinen en uzun Frig kitabesidir. Kitabe, yüksekliği 9 metreye yakın konik bir kaya kitlesinin doğu yönüne yazılmıştır. Abide üzerinde üstte, kutsal günlerde Kybele heykelciğinin konulduğu üçgen bir niş ve altında da 9 satır kitabe bulunmaktadır. Yerel olarak Türbeönü veya Yazılıkaya olarak bilinen konik bir kaya üzerine inşa edilmiştir.

Hikâyesi

Soğukçam Yazıtları, Göynük ilçe merkezinin 41 kilometre güneyinde, Soğukçam köyündeki konik kaya kütleleri üzerine işlenmiştir. MÖ 8-7. yüzyıllara tarihlenen B-01 yazıtı, yaklaşık 9 metre yüksekliğindeki kayanın doğuya dönük yüzünde yer alıyordu. Türbeönü veya Yazılıkaya adıyla bilinen anıtta, 60 santimetre yüksekliğinde ve oyma çerçeveli üçgen bir niş ile bunun altında dokuz satırlık Eski Frigce kitabe bulunmaktaydı. Kutsal günlerde Kybele heykelciğinin yerleştirildiği belirtilen niş kısmen zarar görmüş, dokuz satırlık yazıt ise 2017’deki defineci tahribatında bütünüyle yok edilmiştir. B-01’in bütün satırları sağdan sola yazılmış, sözcükleri ayırmak için noktalama yerine boşluk bırakılmıştır. Germanos B-01’den birkaç yüz metre uzakta 2003’te bulunan B-08 de Eski Frigce harflerle ve sağdan sola düzenlenmiştir. B-08’in kuzeydoğuya bakan kaya yüzeyi, kuzey rüzgârları ve yağmur nedeniyle güneydoğu yönelimli B-01’den daha fazla aşınmıştır. Yazıtı ikiye ayıran uzun çatlağın üstünde dört satır, altında ise muhtemelen beş satır bulunur; korunabilen bölümlerde Kavarmoyos ve Matar Kubeleya adları okunmaktadır. İki yazıtın benzer üslubu ile kayaların bugünkü konumları, kaya kütlelerinin bir deprem sonucunda birbirinden ayrılmış olabileceği görüşüne dayanak oluşturur. Dokuz satırlık B-01, MÖ 8-7. yüzyıllarda Friglerin bölgedeki varlığını belgeleyen en uzun Eski Frigce metinlerden biri olarak kaydedilmiştir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri