Dereköy Kilisesi

Rehber Notu

Eski adı Rumcada dere anlamındaki Potamia’dan gelen Dereköy’deki tarihi bir kilisedir. 1857 yılında yapılmış anıtsal bir yapı olan Dereköy Kilisesi, gerek mimarisi gerekse içinde bulunan ayin düzenini belirleyen öğelerin özellikleri dolayısıyla önem taşıyor. Burada yaşayan Rumlar 1922 yılında Yunanistan’a gitse de yapı, 1924’ten sonra da Selanik çevresindeki Drama, Kavala, Yanya, Karacaova, Langaza ve Girit Adası’ndan gelen Müslüman Türkler tarafından kullanılmış. Rumların bölgeden ayrılmasının ardından buraya yerleşen Türkler tarafından bina 1972 yılına kadar cami olarak kullanılmış.

Hikâyesi

1857 yılında yapılan Dereköy Kilisesi, eski adı Potamia olan Dereköy’de ayin düzenine ait elemanları barındıran anıtsal bir yapıdır. Köydeki Rumların 1922’de Yunanistan’a gitmesinden sonra bina, Selanik çevresindeki Drama, Kavala, Yanya, Karacaova, Langaza ve Girit Adası’ndan gelen Müslüman Türklerce kullanılmıştır. Kilise 1924 sonrasından 1972 yılına kadar cami işlevi görmüş, ardından doğal etkiler ve özensiz kullanım nedeniyle tahrip olmuştur. Naosun kuzey ve güney duvarlarındaki pencerelerin üstünde, yuvarlak madalyonlar içine işlenmiş alçı kabartma kerubimler bulunur. Bu kabartmalar yeşil, bordo, kırmızı ve altın yaldız boyayla renklendirilmiş, bazı parçaları daha sonra sökülerek zarar görmüştür. İç mekândaki alçı ve ahşap süslemelere eşlik eden vaiz kürsüsü, tahribat nedeniyle Bursa Arkeoloji Müzesi deposuna kaldırılmıştır. Vakıflar Genel Müdürlüğünün korumasındaki yapının ikonostasisi, kurumun yayımladığı Türkiye’de Vakıf Abideler ve Eski Eserler adlı çalışmanın 4. cildinde teknik ve sanat değeri bakımından korunması istenen bir öğe olarak kaydedilmiştir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri