Orta Mahalle Çeşmesi, Tavlusun

Rehber Notu

Orta Mahalle Çeşmesi’nin kesin inşa tarihi bilinmemektedir, zira yapının üzerinde herhangi bir kitabe bulunmamaktadır. Doğu-batı doğrultusunda uzanan çeşme, tek yüzlü, tek kemerli ve hazneli bir duvar çeşmesi olarak düzenlenmiştir. Gerisindeki hazne, yapılar arasında kaldığından bütüncül bir şekilde tanımlanamamaktadır. Çeşmenin mimari düzeninde dikkat çeken en önemli unsur, ön cephesinde yer alan yuvarlak kemer formundaki niştir. 2.36 metre genişliğe sahip bu kemer, yığma ayaklar üzerine oturtulmuştur. Kemerin güney bölümü, 1909 yılında eklenen eyvan düzenlemesinin içinde kalmıştır.

Hikâyesi

Orta Mahalle Çeşmesi, doğu-batı yönünde uzanan tek cepheli, tek kemerli ve hazneli bir duvar çeşmesidir. Kitabesi bulunmadığından yapının kesin inşa tarihi belirlenememiş, gerideki hazne de çevresindeki yapılar nedeniyle bütünüyle incelenememiştir. Ön cephedeki 2.36 metre genişliğindeki yuvarlak kemerli niş, yığma ayaklara oturur. Kemerin güney bölümü 1909 yılında eklenen, 2.70 metre derinliğindeki eyvanın içinde kalmıştır. Nişteki 0.45 × 0.72 metre ölçülü ayna taşı sökülmüş; tek lülenin yeri ile üst bölümdeki tahliye çörteni korunmuştur. Çeşme 2.30 metre yüksekliğinde, 3.45 metre genişliğinde ve 0.67 metre derinliğindedir. Önündeki yekpare taş yalak 0.68 × 0.80 metre ölçülerini ve ilk niteliğini korurken, iki yandaki sekiler beton harçla yenilenmiştir. Yapının ön cephesinde kesme taş, öteki bölümlerinde kaba yonu ve moloz taş kullanılmış, yüzeyler zamanla badanalanmıştır. Sonradan eklenen eyvan, musluklar ve yalaklar çeşmenin ilk düzenine ait değildir. Güney kesimi değişmiş olsa da özgün kemerin kalan bölümünde ve niş içinde herhangi bir bezeme görülmez.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri