Surp Toros Kilisesi, Kayseri

Rehber Notu

1835 (1250) tarihli onarım fermanı bulunan yapının, 1872 yılı tapu kayıtlarında; Aşağı Ermeni Mahallesi, Kilise Sokağı’nda olduğu belirtilen Ermeni kilisesi olduğu düşünülmektedir. Kilisenin yapım ya da onarımı ile ilgili başka bilgi edinilememiştir. 1907’de kapalı iken tekrar ibadete açılıp daimi bir papaza kavuşmuştur. Köyde yaşayanlardan, 20-25 yıl önceye kadar bir görevlisi bulunduğu ve sağlam olduğu öğrenilen kilise bugün bir işlevle kullanılmamaktadır. Yapı, köyün ortak mülkü olup 5.08.1988 ‘de Koruma Kurulu’nun 260 numaralı kararıyla tescil edilmiştir.

Hikâyesi

Surp Toros Kilisesi’ne ilişkin 1835 tarihli bir onarım fermanı bulunur; yapı, 1872 tapu kayıtlarında Aşağı Ermeni Mahallesi’ndeki Kilise Sokağı’nda belirtilen Ermeni kilisesiyle ilişkilendirilmektedir. Bir süre kapalı kalan ibadet mekânı 1907’de yeniden açılmış ve daimi bir papaza bağlanmıştır. Kilise, 5.08.1988 tarihli 260 numaralı Koruma Kurulu kararıyla tescil edilmiş olup köyün ortak mülkiyetindedir. Kuzey-güney doğrultusundaki dikdörtgen plan, güney cephesinden avlu aracılığıyla girilen bir naos çevresinde kurulmuştur. Dış narteks bulunmamasına karşın artık mevcut olmayan galerinin alt bölümünün başlangıçta narteks görevi üstlendiği düşünülür. Eğimli arazi nedeniyle batı duvarının büyük kısmı toprağa dayanır; yapı Agios Basileos Kilisesi’nin kuzeybatısında konumlanır. Avlunun güneyindeki duvar kalıntıları ise Mesrobyan Okulu’na veya papaz evine ait olabilecek yapı parçalarıdır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri