Manisa Darphanesi

Rehber Notu

Darphanenin kitabesi yoktur. Fakat Saruhanoğulları döneminde yapıldığı bilinir. Yapı içinde birçok sikke bulunmuştur. Bulunan bu sikkelere ve üst katındaki kubbeye geçiş elemanlarına göre tarihliyebiliriz. İlyas Bey’in H.764 / M. 1362 tarihli basılı sikkesi vardır. Sonuçta yapı, 1362 tarihinden önce inşa edilmiştir. Darphanenin son restorasyon 2018 yılında bitirilmiş, sosyal amaçlar için kullanıldığı söylenmiştir. Anadolu Türk mimarisinde benzer bir örneği ile karşılaşılmayan darphane, plan türü bakımdan bilinen ilk örnektir.

Hikâyesi

Manisa Darphanesi, kitabesi bulunmamasına rağmen Saruhanoğulları dönemine ve İlyas Bey’in H. 764/M. 1362 tarihli sikkesinden önceye tarihlenir. Yapının içindeki sikkeler ile üst kattaki kubbeye geçiş elemanları da bu tarihlendirmede kullanılmıştır. Eğimli topoğrafyaya göre iki katlı kurulan darphanenin alt katı, güney-kuzey yönünde uzanan ve yan yana yerleştirilen iki dikdörtgen eyvandan oluşur. Sivri beşik tonozlu bu katın kuzey cephesi dışındaki bölümleri toprak altında kalmıştır. Kare planlı ikinci kat bir kubbeyle örtülmüş, kubbeye köşelerdeki üç parçalı üçgenlerle geçilmiştir. İç mekân kuzeydeki sivri kemerli, çökertme alınlıklı ve dikdörtgen kasalı iki pencereyle aydınlatılır; güney duvarında bir ocak nişi ile iki dikdörtgen niş bulunur. Alt kata batı duvarının kuzey köşesinden, üst kata ise kuzeybatıdaki merdivenler ve dikdörtgen kapı üzerinden girilir. Süslemesiz yapının kuzey cephesinin alt kesiminde kesme taş, üst kesiminde ve batı duvarının kuzey köşesinde iki sıra tuğla ile bir sıra kesme taş kullanılmıştır. Son restorasyonu 2018’de tamamlanan yapı sosyal amaçlı kullanıma ayrılmıştır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri