Manisa Kalesi

Rehber Notu

Manisa kent merkezinin hemen güneyinde yükselen Sipil Dağı (Manisa Dağı)’nın kuzey yamacında kalıntıları görülen Manisa Kalesi, “İç Kale” ve “Dış Kale” olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Hellenistik Dönem’de kentin Akropolü olan Sipylos Dağı üzerinde bir kale bulunuyordu. Kalenin ne zaman ve kimler tarafından yapılmış olduğu bilinmese de Magnesia Kenti’nin bir sur ile çevrildiği bilinmektedir. M.S. 17 depreminde kalenin de yıkıma uğradığı sanılmaktadır. Bizans Dönemi’nde iç kalenin (Sandıkkale) önemli derecede yenilendiği, dış surla çevrildiği anlaşılmaktadır.

Hikâyesi

Manisa Kalesi, Sipil Dağı’nın kuzey yamacında İç Kale ve Dış Kale adı verilen iki sur bölümünden oluşur. Hellenistik Dönem’de kentin akropolü olan dağda bir kale bulunduğu ve Magnesia’nın surlarla çevrildiği bilinse de ilk yapım tarihi ile yaptıranı bilinmemektedir. Kalenin M.S. 17 depreminde yıkıma uğradığı düşünülür. Bizans Dönemi’nde Sandıkkale olarak anılan iç kale kapsamlı biçimde yenilenmiş ve dış surla çevrilmiştir. İç Kale, İmparator III. Joannes Dukas Vatatzes döneminde 1222 yılında yapılmış; surlar 14. yüzyıl başında güçlendirilmiştir. Saruhanoğulları’nın onarıp kullandığı kalenin dış bölümündeki Hacet Mescidi’ni Saruhan Bey yaptırmıştır. Osmanlı Dönemi’nde de onarılan surlar 15. yüzyılda ağır tahrip görmüş, yerleşim sur dışındaki dinî yapıların çevresine yayılmıştır. Polonyalı Simeon, 17. yüzyıl başında dağ üzerindeki ahşap Ermeni kilisesini kaydetmiştir. Kâtip Çelebi 1654’te dış surları harap durumda tanımlarken Evliya Çelebi 1671’de kalenin yapısı hakkında ayrıntılı bilgiler vermiştir. Aynı yüzyılda kale içinde eşkıyalık hareketleriyle bağlantılı olaylar yaşanmıştır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri