Yusuf Ziya Paşa Kütüphanesi, Keban

Rehber Notu

Yusuf Ziya Paşa Külliyesi bünyesindeki kütüphane, avlunun kuzeybatısında, kare planlı ve pandantiflerle geçişi sağlanan dıştan sekizgen kasnaklı kubbeli bir yapıdır. İki katlı olan yapıda alt kata doğu yönünde (avluya bakan cephede) iki yanında dikdörtgen açıklıklı, söveli ve demir şebekeli pencere görülen sivri kemerli bir kapı ile ulaşılmaktadır. Yapının sivri kemerli kapısı üzerinde beş beyitlik bir kitabe vardır. Kitabeden ebced hesabıyla 1212 (1797-98) tarihi çıkmakta olup, camideki ahşap minberin de yenilendiği belirtilmektedir.

Hikâyesi

Yusuf Ziya Paşa Külliyesi’nin kütüphanesi, avlunun kuzeybatısında iki katlı ve kare planlı olarak inşa edilmiştir. Yapının kubbesine pandantiflerle geçilir; kubbe dışarıdan sekizgen bir kasnak üzerinde yükselir. Alt kata, avluya bakan doğu cephesindeki sivri kemerli kapıdan ulaşılır. Bu girişin iki yanında dikdörtgen açıklıklı, söveli ve demir şebekeli birer pencere yer alır. Sivri kemerli kapının üzerinde beş beyitten oluşan bir kitabe bulunmaktadır. Kitabedeki ebced hesabı, kütüphane için 1212 (1797-98) tarihini verir. Metin ayrıca külliyedeki caminin ahşap minberinin yenilendiğini bildirir. Kitabeye göre Yusuf Ziya Paşa, hanı ihya ettirmiş ve kütüphane inşasını bir hayır işi olarak gerçekleştirmiştir. Beyitlerde öğrencilere kitaplar verildiği ve bu kitapların meselelerin çözümünde yarar sağlamasının amaçlandığı anlatılır. Böylece kapı kitabesi, aynı yapım süreci içinde kütüphanenin kurulmasını, kitapların sağlanmasını ve camideki ahşap minberin yenilenmesini birlikte kayda geçirmiştir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri