Kara Behlül Bey Camii

Rehber Notu

Kara Behlül Bey Camii, kesin bir inşa kitabesi bulunmamakla birlikte kaynaklarda aktarıldığı üzere, 16. yüzyılın ikinci yarısında, İskender Paşa’nın valiliği (1561–1575) döneminde Silvan’ın yöneticisi konumundaki Kara Behlül Bey tarafından yaptırılmıştır. Caminin minaresi ise daha geç bir tarihte, 1899–1900 yıllarında inşa edilmiştir. Yapı kare planlı olup merkezi bir şema üzerine oturtulmuştur. Üst örtü, çokgen kasnaklı piramidal külahlı bir kubbe ile sağlanmıştır. İç mekânda sekizgen bir geçiş bölgesi vasıtasıyla kubbeye ulaşılır; bu düzen, Akkoyunlu mimarisiyle benzerlikler taşır.

Hikâyesi

Kara Behlül Bey Camii, inşa kitabesi bulunmamakla birlikte 1561-1575 arasındaki İskender Paşa valiliği sırasında Kara Behlül Bey tarafından yaptırılmıştır. Kare planlı harim, çokgen kasnak üzerindeki piramidal külahlı kubbeyle örtülür; kubbeye sekizgen bir geçiş bölgesinden ulaşılır. Beş bölümlü son cemaat yerinde dört sütunun taşıdığı sivri kemerler sıralanır. Batıdaki cümle kapısı derin bir sivri kemerli nişe alınmış, ikinci kapı kuzey cephesine açılmıştır. Düzgün kesme taş duvarları saçak seviyesindeki konsol dizisi tamamlar. Kuzeydoğu köşesine 1899-1900 yıllarında eklenen minare kare kaideli, silindirik gövdeli ve tek şerefelidir; şerefe altında üç sıra mukarnas bulunur. Avlu ortasındaki çok cepheli şadırvan ahşap çatıyla örtülüdür. Dikdörtgen mihrapta çokgen niş, on sıralı mukarnas kavsara, geometrik bordürler ve mukarnaslı çerçeve kullanılmıştır. Barok nitelikte süslemeler taşıyan taş minber, camiye sonradan eklenmiştir. Kubbe göbeğindeki 1909 tarihli kalem işleri geometrik desenleri, yazı kuşaklarını ve bitkisel motifleri bir araya getirir. Alt sıradaki dikdörtgen pencerelere, sekizgene geçiş kemerlerindeki yuvarlak kemerli üst açıklıklar eşlik eder. Avlunun doğusundaki medrese odaları 1969 onarımında özgün düzenlerini kaybetmiş; yapı son olarak 2008’de Vakıflar Bölge Müdürlüğünce onarılmıştır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri