Başköy İbtidai Mektebi

Rehber Notu

Başköy İbtidai Mektebi, giriş kapısı üzerinde Millî Eğitim Bakanlığı tarafından sonradan yerleştirilen 1913 tarihli kitabeye sahip olup, Kayseri ili Yeşilhisar ilçesine bağlı Başköy’de yer almaktadır. Yapı, bulunduğu köyün adıyla anılmaktadır. Yapının mimari özelliklerinin Kayseri’de 20. yüzyıla ait mekteplerle benzerlik göstermesi, 1913 tarihinde inşa edilmiş olabileceğini düşündürmektedir. Kuzey–güney doğrultusunda kareye yakın dikdörtgen planlı olan yapı iki katlıdır. Zemin kata, batı cephesinde yer alan kapıdan girilmektedir.

Hikâyesi

Başköy İbtidai Mektebi, kapısına sonradan yerleştirilen 1913 tarihli kitabesi ve 20. yüzyıl Kayseri mekteplerine benzeyen mimarisiyle tarihlendirilir. Kuzey-güney doğrultusunda, kareye yakın dikdörtgen planlı yapı iki katlıdır ve düzgün kesme kalker taşla inşa edilmiştir. Zemin kata batıdaki kapıdan girilir; doğu-batı yönlü koridorun çevresinde dikdörtgen planlı, beşik tonozlu mekânlar sıralanır. Kuzey ve güney odalarının batı duvarlarında üçer pencere, doğu duvarlarında ikişer dikdörtgen niş bulunur. Kuzeydoğudaki mekânın kuzey duvarına üç, güney duvarına bir niş açılmıştır. Birinci kata doğu cephesindeki yuvarlak kemerli kapı ve önündeki tek gözlü revaktan ulaşılır. Üst kat koridorunun kuzeyinde ve güneyinde ikişer sınıf vardır; doğudaki sınıflar kare, batıdakiler dikdörtgen planlıdır. Revaka iki yandan beş basamaklı merdiven çıkar; ikiz kemerler doğuda iki sütuna, batıda konsollara oturur. Kemer yüzeyleri oluk ve kaval silmelerle işlenmiş, orta kesimlerine sarkıtlar eklenmiştir. Eyvan biçimli sivri kemer içindeki yuvarlak kemerli giriş, yaprak motifli, dendanlı ve silmeli bordürlerle taçkapı düzeni kazanır. Kapı köşeliklerinde kabartma gülbezekler, kilit taşında yivli konsol, üst bölümde mermer kitabelik ve yuvarlak pencere yer alır. Doğu ve kuzey pencereleriyle girişte bazalt, üst örtüde ise ahşap kullanılmıştır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri