Efes Lukas Mezarı

Rehber Notu

Çeşme yıkısının 200 metre kadar güneydoğusunda görülen kubbeli yuvarlak bina yıkısı yanlış bir şekilde Aziz Luke mezarı olarak adlandırılmıştır. Burası, yapılan kazıların göstermiş olduklarına göre, 16 metre çapında bir antik yapı ve çok büyük ihtimalle kahramanlar için yapılmış bir anıt mezardır ve MS 1. yüzyılda yapıldığı tahmin edilmektedir. İlk olarak MS 2. yüzyılda daha önceki yapıların üzerine inşa edilmiş olan bu iki katlı yapının günümüzde yalnız sol kısmı ayakta kalmıştır. Yüzü mermerlerle kaplıdır ve pencere şeklinde on altı adet niş ile delinmiştir.

Hikâyesi

Efes’teki çeşme yıkısının yaklaşık 200 metre güneydoğusunda bulunan kubbeli, yuvarlak yapı, Aziz Luke’un mezarı adıyla yanlış biçimde tanımlanmıştır. Kazılar, 16 metre çapındaki yapının büyük olasılıkla kahramanlar için düzenlenmiş bir anıt mezar olduğunu ve MS 1. yüzyıla tarihlendiğini göstermiştir. Önceki yapıların üzerine MS 2. yüzyılda kurulan iki katlı binanın yalnız sol bölümü ayaktadır. Mermer kaplı cephe, pencere biçimindeki on altı nişle açılmıştır. Sütunlarla çevrili üst katın merkezindeki büyük kare sütunun çevresinde odalar bulunurken alt kat bütünüyle sütunlarla kapatılmıştır. MS 5. ve 6. yüzyıllarda doğuya apsis ile mihrap, batıya narteks eklenerek yapı kiliseye dönüştürülmüş ve haçlarla bezenmiştir. Kilisenin altındaki sol bölüm yer altı mezarlığına çevrilmiş, kazılarda yapının duvar resimlerinden parçalar ele geçmiştir. Batıdaki sütunda haç, doğudaki yarım sütunda ise boğa figürü vardır. Wood’un Aziz Luke’la ilişkilendirdiği boğa kabartması antik döneme, haçlar ise sonraki müdahaleye aittir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri