Sivri Kilise

Rehber Notu

Niğde, Altunhisar’a bağlı Yeşilyurt köyünde orijinal ismi, banisi ve kime ithaf edildiği bilinmeyen kilise, günümüze kadar hiç bir bilimsel yayında yer almamaktadır. T. C. Kültür Bakanlığı, Nevşehir Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun 30. 09. 1999 tarih ve 1110 sayılı kararı ile ‘Sivri Kilise’ adıyla tescil edilen yapı günümüzde bakımsızdır. Yerleşimin merkezinde bulunan kilisenin kuzeyinden geçen yolun kotu, yüksekliği nedeniyle yapının bu cephesinin kasnak hizasına kadar dolmasına neden olmuştur. Benzer şekilde, batı ve doğu cepheler de molozla doludur.

Hikâyesi

Orta Bizans döneminin kapalı Yunan haçı planını taşıyan Sivri Kilise, 30 Eylül 1999’da 1110 sayılı kararla tescil edilmiştir. Apsis dâhil yaklaşık 12 metre uzunluğundaki yapıda kuzey ve güney haç kolları arasındaki açıklık duvardan duvara 7 metredir. Kareye yakın dikdörtgen naosun ortasında dört dikdörtgen kesitli paye, pandantif geçişli ve dıştan sekizgen kasnaklı kubbeyi taşır; kubbenin çapı 5 metreye yaklaşır. Dik eksenlerdeki haç kolları ve çapraz eksenlerdeki köşe odaları beşik tonozlarla örtülmüş, bu bölümler arasındaki geçişler yuvarlak kemerli açıklıklarla sağlanmıştır. Dıştan beş cepheli apsisin doğu, kuzeydoğu ve güneydoğu yüzlerinde yuvarlak kemerli üç dikdörtgen pencere açılmıştır. Güney duvarında mevcut zeminden 0,40 metre yüksekte kalan lento, söveli dikdörtgen girişe işaret ederken üst seviyedeki iki büyük yuvarlak kemerli pencere aynı yönü belirginleştirir. Kuzeydeki yol kotu duvarı kasnak hizasına kadar örtmüş, batı ve doğu cepheler molozla dolmuş, naos zemini ise çöpler nedeniyle doğuya doğru yaklaşık 45 derece eğim kazanmıştır. Naos duvarlarındaki ağır tahrip görmüş resim parçaları iç yüzeylerin boyalı olduğunu gösterirken güneybatı yamaçtaki kayaya oyma mekânların kiliseyle ilişkisi temizlik ve sondaj gerektirmektedir.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri