Kuseyri Sabunhanesi

Rehber Notu

Kurşunlu Han ve Sokullu Mehmet Paşa Hanı (Defne Hanı) arasında ve tarihi Kurtuluş Caddesi’nin batısında yer almaktadır. Sabunhanenin ne zaman inşa edilmiş olduğu kesin olarak bilinmemekle birlikte sabunhanenin ilk sahibinin Kuseyrizade Hacı Rıfat olduğu bilinmektedir. 19. yüzyılın ikinci yarısında sabunhaneler arasında adı geçen yapının bu yüzyılda inşa edilmiş olması muhtemeldir. Yapı 20. yüzyılın ikinci yarısından sonra üretimini durdurmuş ve işlevini yitirmiştir.

Hikâyesi

Kuseyri Sabunhanesi’nin 19. yüzyılın ikinci yarısında inşa edildiği tahmin edilmekte, ilk sahibinin Kuseyrizade Hacı Rıfat olduğu bilinmektedir. Yapı, Kurtuluş Caddesi’nin batısında Kurşunlu Han ile Sokullu Mehmet Paşa Hanı arasında yer alır. Sabunhaneye çapraz tonozla örtülmüş bir giriş bölümünden ulaşılır. Zemin kat, yine çapraz tonozların biçimlendirdiği geniş ve yüksek üretim mekânlarından meydana gelir. İkinci katta sabun üretimiyle bağlantılı geleneksel kurutma mekânları bulunur. Kuzey, doğu ve batı cephelerindeki dükkânların bazıları betonarme olarak yenilenmiş, bazılarına ise sonradan ekler yapılmıştır. Üretim faaliyetinin 20. yüzyılın ikinci yarısından sonra durduğu ve yapının sabunhane işlevini kaybettiği belirtilir. Buna karşılık, değişikliğe uğrayan bazı bölümlerde eski kullanımın bir parçası olan zeytinyağı üretimi sürdürülmektedir. Restorasyon halindeki binanın endüstriyel işlevi, tonozlu zemin kat ile üst kattaki kurutma bölümlerinin düzeninden okunur. Yeniden işlevlendirme çalışmaları, eski üretim mekânlarının korunarak başka bir kullanıma hazırlanmasını kapsamaktadır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri