Lebissos

Rehber Notu

Gemiler Adası, Ölüdeniz yakınlarında Soğuksu Koyu’nun karşısında yer alır. Adaya ulaşım Kayaköy yakınlarındaki Gemiler Koyu’ndan sağlanmaktadır. Ada üzerinde 4 adet kilise kalıntısı, mezar yapıları ve Orta Çağ yerleşimine ait kalıntılar bulunmaktadır. Sivil mimariye ait yapılar, konut ve sarnıçlardan oluşmaktadır. Kalıntıların bir kısmı su altında da gözlemlenebilir durumdadır. Adanın 5-7. yüzyıllar arasında yerleşime sahne olduğu ve 7. yüzyıldaki Arap akınları sonrası terk edildiği düşünülmektedir.

Hikâyesi

Lebissos olarak anılan Gemiler Adası yerleşimi, Ölüdeniz yakınında Soğuksu Koyu’nun karşısında dört kilise, mezarlar, konutlar ve sarnıçlardan oluşan kalıntıları barındırır. Kayaköy yakınındaki Gemiler Koyu’ndan ulaşılan adadaki bazı yapı kalıntıları su altında izlenebilmektedir. Yerleşimin 5-7. yüzyıllar arasında kullanıldığı ve 7. yüzyıldaki Arap akınlarının ardından terk edildiği düşünülür. Kazuo Asano başkanlığında 1990’lı yıllarda yürütülen kazılarda kiliseler numaralandırılmıştır. Adanın en yüksek noktasındaki 3 numaralı kilise bazilika planlıdır ve katedral ölçüsünde bir kurgu gösterir. Bu kiliseyi 4 numaralı kiliseye bağlayan koridor yaklaşık 160 metre uzunluğunda ve 2,5 metre genişliğindedir. Adadaki kilise, şapel, bazilika ve mezarlar ile Symbolon’daki yapılar birlikte değerlendirildiğinde bölgenin 5-7. yüzyıllarda bir piskoposluk merkezi olabileceği düşünülmektedir. İçme suyu kaynağı bulunmayan adada sarnıçların varlığı, yağmur suyunun depolandığını gösterir. Yoğun dini yapılaşma, gemiyle hac yolculuğu yapan Hristiyanların adaya uğramasıyla ilişkilendirilmiştir. İki numaralı kilisenin apsisindeki freskte “Hossios Nikolaos” yazısı bulunur. Bu apsis yazısı nedeniyle kilisenin Sionlu Aziz Nikolaos adına yaptırıldığı değerlendirilmiş ve yapı Aziz Nikolaos Kilisesi olarak adlandırılmıştır. Gemiler Adası’nın Orta Çağ’daki Aziz Nikolaos Adası adı da aynı azizle kurulan bağlantıyı kaydeder.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri