Sütçüler Kekiği

Sütçüler Kekiği, Latince adı Origanum minutiflorum olan ve yalnızca Isparta ile Antalya illerinde yetişen endemik kekikten üretilir. Literatürde Tota Kekiği ve Yayla Kekiği adlarıyla da geçen bitkinin yaprakları, çiçekleri ve sürgün uçları kurutulup saplarından ayrılarak baharat veya bitki çayı biçiminde değerlendirilir. Kayalık, taşlık, kısmen kireçli ve eğimli arazilerde yayılış gösteren bitki, 1800 metreye ulaşan yüksek kesimlerde yetişebilir. Ilıman Akdeniz ikliminde iyi gelişmekle birlikte kuraklığa ve soğuğa toleransı sayesinde karasal koşullara da uyum sağlar. Kumlu topraklar uygun sayılmaz; suyun sınırlı olduğu, tınlı-killi ve alüvyon bakımından yeterli zeminler verim ile yağ niteliğini destekler. Kurak şartlarda ürün miktarı düşerken yağ oranı yükselir, suyun bol olduğu alanlarda ise verim artıp yağ oranı azalır. Kuru maddede uçucu yağ miktarı en az 1,8 ml/100 g’dır ve elverişli koşullarda %5’e kadar çıkabilir. Toplam uçucu yağın en az %50’sini karvakrol oluşturur. Hasat çoğunlukla ağustos ve eylül aylarında, bitkinin olgunlaşıp tohum verdiği dönemde ve Bakanlığın belirlediği alanlarda yapılır. Kökleri korumak için bitki elle sökülmez; bıçak benzeri araçlarla toprak yüzeyinin ortalama 10 cm üzerinden kesilir. Temiz zemine serilen kekikler güneşte veya gölgede ortalama 2 hafta kurutulur. Kararma ve kızışmayı önlemek amacıyla demetler ara sıra çevrilir, ardından kalın saplar ile yabancı maddeler ayrılarak ürün sınıflandırılır.