Muğla Çam Balı

Muğla Çam Balı, kızılçam (Pinus brutia) üzerinde yaşayan çam pamuklu koşnilinin (Marchalina hellenica) salgısının arılarca toplanmasıyla oluşur. Koşnil, çamın iletim demetlerindeki özsudan protein alırken şekerli usareyi dışarı bırakır; bal arıları da bu usareyi kovana taşır. Çam özsuyunun %80’i şekerden oluştuğu ve az miktarda protein içerdiği için böcek yüksek miktarda özsu emer. Üretimin bütün aşamaları Bodrum’dan Yatağan’a kadar belgede sıralanan Muğla ilçelerindeki coğrafi sınır içinde gerçekleşir. İlin %68’ini kaplayan ormanların çam sahalarında %14,46 oranında koşnil bulaşıklığı belirlenmiştir. Muğla’daki 385 orman köyünün 260’ında koşnilli sahaların bulunması, üretim alanının yerleşimlerle ilişkisini gösterir. Hasat dönemi 15 Ağustos - 30 Kasım arasındadır; hava ve koloni gücüne göre 2 -3 sağım yapılabilir. Sağımlar genellikle eylül, ekim ve kasım aylarında yürütülürken kovan başına 25-35 kg bal alınabilir. Petekli üründe peteğin en az %80’i sırlanmış olmalı, karakovan ürünü ise süzme bal olarak sunulmamalıdır. Süzme çam balı, sırları açılmış yavrusuz peteklerden santrifüj kullanılarak ayrılır. Çam balının iletkenliği 0,8 ms/cm’den büyüktür; daha düşük değer taşıyan ballar bu sınıfa alınmaz. Koyu rengi, yüksek sakkorozu ve mineral içeriği laboratuvarda nem, diastaz, prolin, şeker ve kül analizleriyle değerlendirilir. Kompleks karbonhidrat, aminoasit, enzim, mineral, rüzgâr poleni ve vitamin içeren bal, kıvamını koruyup uzun süre kristalleşmeden saklanabilir.