Kemah Doğal Kaynak Tuzu

Kemah Doğal Kaynak Tuzu, Munzur Dağlarındaki kaya tuzu tabakalarını çözen yer altı suyunun havuzlarda güneş ısısı ve rüzgârla buharlaştırılması sonucu oluşan amorfik kristalize tuzdur. Kaynak suyunun tuzluluk oranı debiye göre % 14 ila % 24 arasında değişir; ürün yaklaşık %40 sodyum ve %60 klordan oluşur. Kokusuz, parlak, dil yakıcı ve kolay ufalanan tuzun nem oranı %1,6 - 2,3, sertliği 2,5 mg/l, özgül ağırlığı 2,1-2,35 gr/cm³ aralığındadır. Tuzlu çözeltiye kimyasal veya katkı maddesi eklenmeden depolama ve konsantrasyon havuzlarında dinlendirme uygulanır. İlk havuzda %28 tuzluluğa ulaşan su sonraki havuza aktarılır ve burada oran yaklaşık %2 artırılır. Kademeli aktarım, son havuzda çözeltinin kristalleşmeye uygun %36’lık doygunluğa erişmesiyle tamamlanır. Havuzlar arasındaki çökelme, çözeltide bulunabilen ağır metal fazlalıklarının ayrılmasını sağlar. Ayrıştırılan su, doğal kil ile su tutacak biçimde hazırlanmış ve doğal taşla sıkıştırılmış kristalizasyon havuzlarına gönderilir. Buharlaşma sırasında yüzeyde kübik tanecikler oluşur; büyüyüp ağırlaşan kristaller tabana çöker. Bu çevrim havuzdaki suyun en az yarısı buharlaşıncaya kadar sürer. Kenara alınan tuz, suyu süzülüp nemi yaklaşık %2’ye düşünceye kadar dinlendirilir. Kuruyan kristaller 1 mm³ ilâ 18 mm³ büyüklüğündedir ve öğütülmeden 5 kg, 10 kg veya 20 kg paketlere doldurulur. Paketler nem oranı en az %5 olan depolarda tutulur; Kemah tuzu özellikle peynir üretiminde kullanılır.