Pergamon

Pergamon, İzmir'in Bergama ilçesinde, bugünkü kentin üzerinde ve çevresinde yer alan antik kenttir. Bakırçay Ovası'na bakan yüksek bir tepedeki akropol, MÖ 3. yüzyılda Helenistik Attalos hanedanının başkenti olarak büyüdü. Kent kısa sürede dönemin önemli kültür ve bilim merkezlerinden biri oldu. Attaloslar burada büyük bir kütüphane kurdu, kent heykel okuluyla da tanındı.

Akropolde tepenin yamacına yerleştirilmiş, oturma sıraları çok dik tiyatro dikkat çeker. Uzun stoa, üç teras hâlinde inşa edilmiş gymnasion, Büyük Sunak'ın yeri, tapınaklar ve surlar da burada görülür. Kentin basınçlı su boruları da Helenistik mühendisliğin örneklerindendir. Pergamon MÖ 133'te Roma'ya geçti ve Asya eyaletinin başkenti oldu. Roma döneminde Traianus Tapınağı, bir amfitiyatro, su kemerleri ve Mısır tanrılarına adanmış, bugün Kızıl Avlu diye bilinen büyük yapı eklendi. Kentin aşağısındaki Asklepion ünlü bir sağlık merkeziydi ve kutsal kaynağından bugün de su akar.

Bizans döneminde kent küçüldü ama Asya'nın yedi kilisesinden birine ev sahipliği yaptı. Osmanlı döneminde camiler, hamamlar, köprüler ve bedesten eklendi. Kızıl Avlu'nun önce tapınak, sonra kilise, daha sonra cami ve sinagog olarak kullanılması, kentin katmanlı geçmişini iyi gösterir. Çevredeki tümülüsler ve Kapıkaya'daki Kybele Kutsal Alanı da aynı peyzajın parçasıdır. "Bergama Çok Katmanlı Kültürel Peyzaj Alanı" 2014'te UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alındı.

Ziyaret: Akropol ve Asklepion, Bakanlığa bağlı ayrı ören yerleri olarak listelenir. İzmir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün 1 Ekim 2026-1 Nisan 2027 listesine göre ikisi de 08.30-17.30 arasında açıktır, gişe 17.00'de kapanır. Kızıl Avlu ise bu listede ziyarete kapalı görünmektedir.