Merkez Hacıbaşı Camii

Rehber Notu

Yeri: Rize İline bağlı Çayeli İlçesinin şehir merkezinde Yenipazar Mahallesi’nde yer almaktadır. Tarihçesi: Caminin üç farklı kitabesi vardır. Bu kitabelerden ikisi giriş kapısının sağ ve sol üst köşelerinde, diğeri ise mahfil balkonun ortasındadır. Birinci kitabe inşa tarihi ile ilgili olup dört satır halinde yazılmıştır. Hoş müferreh oldu bu beytullah Sahibül hayrat Hasan Çelebi’ye Ruz-i Mahşerde ercin ede ol Allah Sene 1124/1712 İkinci kitabe altı satırdan oluşmakta, ihya ve inşa kitabesidir.

Hikâyesi

Merkez Hacıbaşı Camii, Çayeli’nin Yenipazar Mahallesi’nde yığma sistemle kurulmuş, kareye yakın dikdörtgen planlı bir yapıdır. Giriş kapısının sağ ve sol üst köşelerindeki iki kitabe ile mahfil balkonunun ortasındaki ahşap kitabe, yapının farklı inşa evrelerini belgeler. Dört satırlık ilk kitabede Hasan Çelebi’nin adı ve 1124/1712 tarihi kayıtlıdır. Altı satırdan oluşan ikinci kitabe, halkın da katıldığı ihya ve inşa çalışmalarını 1309/1891 yılına tarihler. Ahşap üzerine dört satır işlenen üçüncü kitabede usta Mustafa bin Muhammet ile yine 1309/1891 tarihi belirtilir. Şeriyye Sicillerinde yapı 1863 yılında Çarşı Camii adıyla anılmıştır. Aynı kayıtlar, Kazmazoğlu Mustafa Efendi’nin 1834-35 yıllarında caminin ihya ve inşası için çeşitli vakıflar bağışladığını gösterir. Kitabeler ve sicil kayıtları, 1712’deki ilk inşanın ardından 1834-35 ve 1891 yıllarında yeni yapı müdahaleleri gerçekleştiğine işaret eder. Mahfilin 1891’de yerleştirilmesi de son inşa evresinin iç mekândaki karşılığıdır.

Bu bölüm şu kayda dayanılarak yazıldı: Kültür Envanteri